گنجور

بخش ۲۱ - تفسیر این حدیث کی مثل امتی کمثل سفینة نوح من تمسک بها نجا و من تخلف عنها غرق

 
مولوی
مولوی » مثنوی معنوی » دفتر چهارم
 

بهر این فرمود پیغامبر که من

هم‌چو کشتی‌ام به طوفان زمن

ما و اصحابم چو آن کشتی نوح

هر که دست اندر زند یابد فتوح

چونک با شیخی تو دور از زشتیی

روز و شب سیاری و در کشتیی

در پناه جان جان‌بخشی توی

کشتی اندر خفته‌ای ره می‌روی

مسکل از پیغامبر ایام خویش

تکیه کم کن بر فن و بر کام خویش

گرچه شیری چون روی ره بی‌دلیل

خویش‌بین و در ضلالی و ذلیل

هین مپر الا که با پرهای شیخ

تا ببینی عون و لشکرهای شیخ

یک زمانی موج لطفش بال تست

آتش قهرش دمی حمال تست

قهر او را ضد لطفش کم شمر

اتحاد هر دو بین اندر اثر

یک زمان چون خاک سبزت می‌کند

یک زمان پر باد و گبزت می‌کند

جسم عارف را دهد وصف جماد

تا برو روید گل و نسرین شاد

لیک او بیند نبیند غیر او

جز به مغز پاک ندهد خلد بو

مغز را خالی کن از انکار یار

تا که ریحان یابد از گلزار یار

تا بیابی بوی خلد از یار من

چون محمد بوی رحمن از یمن

در صف معراجیان گر بیستی

چون براقت بر کشاند نیستی

نه چو معراج زمینی تا قمر

بلک چون معراج کلکی تا شکر

نه چو معراج بخاری تا سما

بل چو معراج جنینی تا نهی

خوش براقی گشت خنگ نیستی

سوی هستی آردت گر نیستی

کوه و دریاها سمش مس می‌کند

تا جهان حس را پس می‌کند

پا بکش در کشتی و می‌رو روان

چون سوی معشوق جان جان روان

دست نه و پای نه رو تا قدم

آن چنانک تاخت جانها از عدم

بردریدی در سخن پردهٔ قیاس

گر نبودی سمع سامع را نعاس

ای فلک بر گفت او گوهر ببار

از جهان او جهانا شرم دار

گر بباری گوهرت صد تا شود

جامدت بیننده و گویا شود

پس نثاری کرده باشی بهر خود

چونک هر سرمایهٔ تو صد شود

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

زیبا نوشته:

سلام
با عرض پوزش، چون در حد حاشیه نویسی نیستم.
فقط می خواستم بگویم که در ابتدای بیت پنجم بنظر می رسد که خطایی سهوی روی داده باشد و کلمه “مگسل” صحیح باشد.

زیبا نوشته:

سلام
دو سوال داشتم
۱- در بیت اول و پنجم، از جهت وزن شعر، به جای کلمه “پیغامبر”، واژه “پیغمبر” صحیحتر نیست؟
۲- در بیت دهم کلمه “کبرت” به جای ” گبزت” صحیح نیست؟ چون معنایی برای این واژه نیافتم.
پیشاپیش از راهنمایی شما سپاسگزارم.

امین کیخا نوشته:

کام یا هوس یک واژه زیبای دیگر هم دارد و آن ریژ است و بسیار خوش آوا است .

امین کیخا نوشته:

معراج کلک تا شکر بسیار زیباست ! اول اینکه برای معراج لغت برکشیدن را هم مولانا همین جا به کار برده است . فراپویی هم یعنی تعالی و عروج اما داستان کلک تا شکر یعنی فرا کشیده شدن کلک و قلم که از جنس نی می باشد و به جنس نی شکر برسد !! مثل انسان که زهک و گوشتک است ( نطفه و مضغه ) به جان بینا روشنی می یابد و فر گشت می کند .

سید حبیب نوشته:

باسلام.

ما و()) اصحابم()) ,چو آن کشتی نوح!!!!!!!!!

.

.

کانال رسمی گنجور در تلگرام