گنجور

بخش ۱۲۴ - بیان آنک مجموع عالم صورت عقل کلست چون با عقل کل بکژروی جفا کردی صورت عالم ترا غم فزاید اغلب احوال چنانک دل با پدر بد کردی صورت پدر غم فزاید ترا و نتوانی رویش را دیدن اگر چه پیش از آن نور دیده بوده باشد و راحت جان

 
مولوی
مولوی » مثنوی معنوی » دفتر چهارم
 

کل عالم صورت عقل کلست

کوست بابای هر آنک اهل قل است

چون کسی با عقل کل کفران فزود

صورت کل پیش او هم سگ نمود

صلح کن با این پدر عاقی بهل

تا که فرش زر نماید آب و گل

پس قیامت نقد حال تو بود

پیش تو چرخ و زمین مبدل شود

من که صلحم دایما با این پدر

این جهان چون جنتستم در نظر

هر زمان نو صورتی و نو جمال

تا ز نو دیدن فرو میرد ملال

من همی‌بینم جهان را پر نعیم

آبها از چشمه‌ها جوشان مقیم

بانگ آبش می‌رسد در گوش من

مست می‌گردد ضمیر و هوش من

شاخه‌ها رقصان شده چون تایبان

برگها کف‌زن مثال مطربان

برق آیینه‌ست لامع از نمد

گر نماید آینه تا چون بود

از هزاران می‌نگویم من یکی

ز آنک آکندست هر گوش از شکی

پیش وهم این گفت مژده دادنست

عقل گوید مژده چه نقد منست

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۱ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

امین کیخا نوشته:

عقل کل یا خرد هماد همان سروش مبارک قدم و فرخ پی است به گفته سهروردی ابن سینا اورا عقل فعال می نامد.

سیاوش نوشته:

پدر را هرجوری بهش نزدیک بشی
آخرش با قدرت گره خورده، انتهایی ترین قسمت بازوی قدرت در جامعه ست
وجدان اخلاقی قدرتگرا را پدر در روح و روان فرزندان جاسازی میکنه
گویا تنها عیسی ست که با گفتمان پدر حسابی نداره
نه بابا داره نه بابا شده … ادیپ هم از اون طرف دنیا
اعلام کرده که پدر محوریت نداره
اکولوژی هم کشف کرده که پدر ول معطله
لقاح غیرجنسی اول در شته ها شناسایی شد
و چندی پیش در بدن ماده ی انسان هم لقاح غیرجنسی برقرارکردند
یعنی همه ی مردهای دنیا ناپدید بشن
زن تنهایی بارور میشه و میزایه
مرد در حد مراقبتهای والدینی و حمالی و نوکری زن درجا میزنه
تاریخ اسطوره ایی ایران پر است از مادر خدایی

ایران نژاد نوشته:

به باشگاه زن ذلیلان خوش آمدید ، سیاوش عزیز

روفیا نوشته:

تازه کجایش را دیدید ؟
این خواستگاری که مردان خیال میکنند از سوی آنان است در اصل از سوی زنان است !
زن انتخاب میکند و سپس مرد بله میگوید .

دکتر ترابی نوشته:

به عنوان هموند پیشین این باشگاه جهان شمول ضمن اعلام موافقت کامل با دیدگاه سرکار بانو روفیا
اعتراف میکنم ، حتا بله را با اجازه ایشان و در حالی که بند بند تنم میلرزید بر زبانی که از وحشت بند آمده بود ، جاری کردم.

از شوخی گذشته روفیای گرامی، پایمردی زنان در کارزار عشق هزاران بار بیش از مردان است
نمونه منیژه بهترین گواه این مدعاست.
( نطقم که باز شد !! یاد دآشتهایی در باره عشق به روایت فروسی تقدیم خواهم کرد)

روفیا نوشته:

آقای ترابی گرامی و نکته سنج
داستان آنجا جالب میشود که وقتی زنی در عشق ورزی گوی سبقت از مرد میرباید تازه اینکارش پای” مردی” نام میگیرد !!

mehr نوشته:

درود بر بانو روفیا و آقای دکتر ترابی
ولله من از مدرسه به خانه رسیدم که مادرم گفت زود باش لباسهات رو عوض کن امشب مهمان داریم
گفتم کی ، گفت بعداً میفهمی
من نفهمیدم کجا به کجا نقل کجا ، زن پسر عمه شدم حالا خانه ی شوهر.و دوتابچه و یک عالم کتاب نخوانده
هرگز من خواستگاری نکردم شوهر کنونی ام خواستگار بود ، من هم هول شدم بله گفتم.
هیژده سال از آن موقع گذشته ولی خدایی شوهرم به قول روفیا بانو پای مردی کرد و درسش را نیمه کاره رها کرد تا مادر بچه هاش درس بخواند
ولی آقای دکتر وقتی از پایمردی منیژه میگویید از پایمردی بیژن هم بگویید که به افراسیاب نگفت دخترت مرا بیهوش کرد و به خانه آورد و گناه را گردن گرفت
دوستتان دارم
مهری

روفیا نوشته:

آخر مهری جان
شما هنوز کودکی بیش نبودید !

مهری نوشته:

هنوز هم کودکم ، روفیا بانو
پس کی آدم بزرگ میشود و به عقل میرسد؟

بامداد نوشته:

بیت چهارم از آخر در بعضی نسخه ها به جای کلمه تایبان کلمه ماهیان آمده است. “شاخه‌ها رقصان شده چون ماهیان”

ایرج نوشته:

کل عالم صورت عقل کل است
خداوند یا مسبب الاسباب مرحله به مرحله آفریدگاری کرد ؛ یکی از این مراحل عقل کل یا بوجود آورنده ی این جهان می باشد . در اصطلاح عرفان حلقه به این عقل کل هوشمندی می گویند . او موظف است تا کاملا قانون مدار به هر چه که افراد به صورت اشتیاق (درخواست) صادر می کنیم ، چه بد و چه خوب پاسخ دهد .قوانین عقل کل یا هوشمندی ثابت و قابل درک است . به عنوان نمونه چند مورد ذکر می شود :
هر چه کنی به خود کنی *** گر همه نیک و بد کنی
؛
در جهان پیل مست بسیار است *** دست بالای دست بسیار است
؛

کانال رسمی گنجور در تلگرام