گنجور

بخش ۹۲ - باز شدن آن شمعها هفت درخت

 
مولوی
مولوی » مثنوی معنوی » دفتر سوم
 

باز هر یک مرد شد شکل درخت

چشمم از سبزی ایشان نیکبخت

زانبهی برگ پیدا نیست شاخ

برگ هم گم گشته از میوهٔ فراخ

هر درختی شاخ بر سدره زده

سدره چه بود از خلا بیرون شده

بیخ هر یک رفته در قعر زمین

زیرتر از گاو و ماهی بد یقین

بیخشان از شاخ خندان‌روی‌تر

عقل از آن اشکالشان زیر و زبر

میوه‌ای که بر شکافیدی ز زور

همچو آب از میوه جستی برق نور

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مسدس محذوف یا وزن مثنوی) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

امین کیخا نوشته:

داستان پاک خردستیزانه است و مولانا به آسانی از گریوه آن برآمده است . و یک داستان دریافته را با همه خرد ستیزیش با واژگان ادا کرده است .

شمس الحق نوشته:

سلام بر دکتر دانشمند و زبانشناس عالیقدرما
بختیاری ها بجای خسته نباشی میگویند نخسته! nakhasteh و در پاسخ خسته نباشی هم بتعارف میگویند : مانده نباشی!
امروز گویی نوبت لغتدانی منست!! و اما بعد …
دکتر جانم ! اول بگو گریوه یعنی جه [ خودم حدس میزنم از گریوه برآمده یعنی از عهده برآمده] یعنی کار نیکو کرده ! good job , well done
اما اگر منظور از خرد ستیزانه چیزی مثل خرافات و مانند این باشد که تصور میکنم زود بقضاوت نشسته ای و یا قصه را بدقت نخوانده ای و یا هنوز به آخر داستان نرسیده ای که یکی از مطول ترین حکایات مثنویست . درود بر تو و اما :
مثنوی را مسرح مشروح ده + صورت امثال او را روح ده

امین کیخا نوشته:

شمس الحق جانم گریوه یعنی عهده و نیز معنی کوهپایه و تپه هم می دهد ولی به گریو گرفتن یعنی به عهده گرفتن .اما واژه خردستیزانه معنی نابخردانه نمی دهد ولی یعنی گفتاری که بر پایه خرد نیست مانند همه آنچه در عرفان فرد حس می کند ولی الزاما آن نابخردانه نیست بلکه در ستیز با سنجه های خرد است . کتابی هم به این نام از دشتی است که اصلا از ان خوشم نمی آید !

امین کیخا نوشته:

کتابی هم به نام در غیاب عقل از سید عبد الحمید ضیایی وجود دارد که در ان از خرد ستیزی در برابر نابخردی و نیز بخردی سخن می رود

امین کیخا نوشته:

در شوشتر بختیاری ها نخسته و منده نباشی را به کار می برند شمس جانم . اما من از روزی که شما فرمودید تند خوانی می کنید از نهیب شما نمی یارم بگویم کجای مثنوی هستم !

کانال رسمی گنجور در تلگرام