گنجور

 

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

علیرضا نوشته:

مراد از هفت ،هفت آسمان و چهار عناصر اربعه است و عجیب اینکه خواندن این شعر رباعی عطار را تداعی میکند که:
تا کی گویی ز چهار و هفت ای ساقی
تا چند ز چهار و هفت تفت ای ساقی
هین قول بگو که وقت شد ای مطرب
هین باده بده که عمر رفت ای ساقی

omid نوشته:

می خور که هزار بار بیشت گفتم:

ناشناس نوشته:

باتوجه به وضعیت حکومتی اسماعیلیان در ان زمان،و ترغیب جوانان به فرقه های چهار امامی یا هفت امامی اسماعیلیه،این رباعی معنایش نمایان میشود.دربرخی ابیات سخن از بهشت نقد میشودکه حکومت محلی را دراختیارکسانی که به این فرقه می گرویدند ،میگذاشت که بستانی بینظیر بوده است.

غلامرضا زارع نوشته:

در ازمنه قدیم و چه بسا که در حال حاضر در بعضی از جوامع پیدایش و سرنوشت یک انسان رو مرتبط با افلاک و ستارگان و … می دانستند. خیام هم بر اساس این باور اینگونه بیان می فرمایند که انسان حاصل تاثیر کواکب یا همون هفت آسمان بر چهار عنصر اصلی یعنی خاک و آب و آتش و باد هست. خواهشا دوستان غیر تخصصی نظر ندن، این شعر ربطی به فرقه های امامی نداره

محمد طهماسبی دهنو نوشته:

ای آن‌که نتیجهٔ چهار و هفتی،
وز هفت و چهار دایم اندر تفتی
می خور که هزار باره بیشت گفتم
باز آمدنت نیست، چو رفتی رفتی
خیام

چهار نمادی هستش از اخلاط مزاجی که سودا و بلغم و خون وصفرا.. و همینطور اشاره ای به عناصر چهار گانه داره آب و خاک و آتش و باد ضمن اینکه اشاره به مزاج و طبع انسانها نیز میتونه داشته باشه که شامل طبع گرم و طبع سرد که هر کدام به دوشاخه خشک و تر تقسیم میشن،
و چون تمام موارد ذکر شده فقط در زمین وجود داره میشه اون رو اشاره ای داد به زمین و از این جهت نفسِ کُل بنامیم و اتفاقا نفس کُل نیز چهار گونه هستش نفس بهیمی و نفس اماره و نفس لوامه و نفس مطمئنه.
و اما هفت نیز نمادی از آسمان هستش و به این واسطه میتوان به عقل کل نیز اشاره ای کنیم و همچنین قوای انسانی که شامل عاقله، شهوانی، دافعه، خیال، متصرفه، حافظه و غاذیه میگرده
جالب در اینه که هر یک از این هفت مستقیما یا غیر مستقیم با هر یک از چهار ذکر شده در بالا در ارتباط هستش
مفهوم رباعی خیام
ای موجود نفسانی که هر گاه هر یک از قوای هفت گانه تو بر تو غلبه میکند تو نیز تغییر میکنی و در فرازو نشیب می افتی و در هر تغییر فشار و حرارت زیادی که ایجاد میگردد تو و وجدان تو را به تفت می اندازه
به این معنی که هر گاه قوه عاقله تو بر نفس غلبه کند تو نیز بر درجه نفس مطمئنه نائل می شوی و هرگاه قوه شهوت و دافعه بر تو مستولی میشود تو نیز به درجه نفس بهیمی و حیوانی نزول میکنی و چه در تب و تاب می افتی در این صعود و نزول
هر لحظه از میِ معرفت بنوش چون بمیری دیگر راه جبران نیست

میلاد نوشته:

کلید واژه ی این دو بیتی هفت وچهار است. هفت به معنای هفت بهشت و یا هفت طبقه بهشت است که به ترتیب از باور شروع میشود و بعد ایمان و بعد یقین و بعد اعتماد بعد شروع معاشقه وبعد عشق خالص و بعد دوستی یا یکسانی با رب. و چهار به معنای چهار جهنم است که که طبقه ی اول ترس است و طبقه دوم ترس از ترس که میشود وحشت و طبقه ی سوم وحشت از وحشت کردن که میشود خوف و طبقه چهارم ظلمات یا تاریکی محض یا کوردلی.اشاره به این طبقات در تمام ادیان و مذاهب و عرفان ها و سلوک ها به طور ضمنی دیده میشود. هیچ کدام از انسان های بزرگ به دنبال رسیدن به این جایگاه ها نبودند و فقط امر تزکیه یا نفس زدایی را تمرین میکردند و این جایگاه ها ثمره ی این تزکیه ها بود حکیم خیام اشاره به کسانی دارند که با سختی و مشقت در راه رسیدن به این جایگاه های متعالی هستند و میفرمایند دست از همه چیز بکش تا به این جایگاه راه پیدا کنی. در ضمن این ها نقشه ای هستند که ببینیم کجا قرار گرفته ایم و به کجا قرار است برویم.

کانال رسمی گنجور در تلگرام