گنجور

رباعی شمارهٔ ۱۹

 
خیام
خیام » رباعیات
 

بر چهره گل نسیم نوروز خوش است

در صحن چمن روی دل‌افروز خوش است

از دی که گذشت هر چه گویی خوش نیست

خوش باش و ز دی مگو که امروز خوش است

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

Ali نوشته:

طبق رسم الخط جدید “چهره ی گل” نوشته شود بهتر است.
با توجه به وزن شعر “دل افروز” درست است.

پاسخ: با تشکر از شما، کلمه‌ی «دلفروز» به «دل‌افروز» تغییر یافت. نظر به آن که تصحیح رسم‌الخط مستلزم بازبینی مجموعه‌ی عظیمی از ابیات است -و ممکن است باعث ایجاد دوگانگی رسم‌الخط شود- فعلاً تغییری در رسم‌الخط جاری داده نمی‌شود.

ناشناس نوشته:

از دی که گذشت هیچ ازو یاد مکن؟


پاسخ: به نظرم ضبطی که در شعر شماست متعلق به رباعی دیگری است:
از دی که گذشت هیچ ازو یاد مکن
فردا که نیامده‌ست فریاد مکن
برنامده و گذشته بنیاد مکن
حالی خوش باش و عمر بر باد مکن

بهرام مشهور نوشته:

برخلاف تصور و نظر یکی از دوستان ، همان که قدیم نوشته بودید درست است زیرا رسم الخط جدید بسیار اشتباه دارد یکی از آنها همین که در قدیم این شعر را بدرستی می نوشتند: بر چهرۀ گل . و نمی نوشتند برچهره ی گل که هم من درآوردی است و هم نوشته را طولانی می کند منتها بخاطر مختصر نوشتن از یای مخفف که علامتی است شبیه همزه استفاده می کردند که در صفحه کلید های ( کیبورد های ) رایانه برای این که ی را به ه بچسبانید در آخر کلمه ای که به آن ختم می شود بجای ه باید شیفت را نگه داشته و روی ل بزنید تا به صورت ۀ درآید می بینید که در رایانه ها دقیقاً پیش بینی کرده اند امّا متأسفانه کسانی که رسم الخطّ جدید را پایه ریزی کرده اند سواد چندانی نداشته اند شاید هم از یای مخفف اطلاعی نداشته اند ! . دیگر آن که دلفروز که قبلاً نوشته بودید درست است زیرا قاعدۀ نوشتن کلمات جدیدی که به صورت مرکب ساخته می شوند این است که در ابتدا کامل و حتی دو جزء کلمه جدا نوشته می شوند مثل ره آورد که بمعنی آوردۀ راه و سوغات است که بعد از مدّتی رهاورد شده و خاقانی می نویسد: این قطعه رهاوردیست از بهر دل اخوان . در اینجا هم دل افروز دستکم از زمان خیّام بوده و برای مختصر تر و راحت تر نوشتن تبدیل به دلفروز شده است .

سیاوش بابکان نوشته:

جناب بهرام مشهور:
در مصرع دوم از بیت نخست باید دل افروز باشد، ورنه مشکل وزن پیدا میکند(یک هجا کم می آورد)
در باب همزه ای که بر های غیر ملفوظ مینهندحق با شماست که یای کوچکی بوده است، اما امروزیان همه این نمی دانند ، ازیرا برای آسان خواندن است که ی می افزایند و برخی یرم افزارها ی فارسی نویس نیز آنرا دارند.

حمید سامانی نوشته:

علی جان قاعده استفاده از یای مکسور به شکلی که شما به آن اعتقاد پیدا کرده اید صحیح نیست

تنها کلماتی که به الف و ه ختم میشود زمان ارتباط با کلمه ماقبل خود به خود “ی” میگیرند که در اصل جایگزین کسره است چون تلفظ این کلمات با استفاده از کسره به تنهایی دشوار است و به همین دلیل حرف “ی” به شکل مستقل نوشته میشود
استفاده از حرکت (ء) روی حرف (ه) درست است که نشان یای مکسور روی حرف (ه) است و متأسفانه عده کثیری فکر میکنند که علامت فوق همزه است که روی حرف (ه) آمده و برای همین از (ی) به شکل مستقل
استفاده میکنند که کاملاً اشتباه است

کتاب من
دشت پهناور
خانه من
کوچه بن بست
صدای بلند
صفای یار

چنانچه میتوانید بخوانید، کسره زیر حرف (ب) در کتاب و زیر حرف (ت) در دشت می آید ولی در خانه و کوچه که به (ه) ختم میشوند روی حرف (ه) در این دو مثال علامت یای مکسور می نشیند، متأسفانه در نرم افزاری که برای نوشتن فارسی استفاده میکنم این حرکت را نمیتوانم روی حرف (ه) قرار دهم که پوزش میطلبم
در دو مثال آخر مشهود است که نمیتوان کسره را زیر حرف الف در صدا و صفا قرار داد، بنا بر این چنین کلماتی که به الف ختم میشوند به جای کسره برای سهولت تلفظ به خود (ی) میگیرند

پاینده باشد

armin نوشته:

سلام دوستان یه پرسش داشتم

اینکه اونجا که میگه ‘از دی که گذشت’ منظور ماه دی هست با توجه به اینکه از نوروز گفته یا اینکه منظور دیشب هست

و همینط.ور ‘ز دی مگو که امروز خوش است’ دی ماه هست یا دیشب ؟؟

ATA نوشته:

منظور دیماه و همون خزان و مرگ است

کانال رسمی گنجور در تلگرام