گنجور

رباعی شمارهٔ ۱۰۹

 
خیام
خیام » رباعیات
 

گر باده خوری تو با خردمندان خور

یا با صنمی لاله رخی خندان خور

بسیار مخور و رد مکن فاش مساز

اندک خور و گه گاه خور و پنهان خور

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعل (وزن رباعی) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۱ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

فریدالدین پوررحیم نوشته:

در بیت آخر:
بسیار مخور ورد مگو فاش مساز

پاسخ: ضبط فروغی همین است (و رد مکن) که مسلماً از لحاظ وزنی غلط است، اگر دوستان می‏توانند ضبط حاضر را توجیه کنند یا بدل مستندی ارائه کنند بفرمایند تا تصحیح شود.

عباس آورد نوشته:

این احتمال وجود دارد که «وِرد» صحیح باشد . وِرد = زیاده روی در گفتار
گر باده خوری تو با خردمندان خور یا با صنمی لاله رخی خندان خور
بسیار مخور، وِرد مکن ، فاش مساز اندک خور و گه گه خور و پنهان خور

توفیقتان افزون

خیام دوست نوشته:

گر باده خوری تو با خردمندان خور
یا با صنمی لاله رخی خندان خور
بسیار مخور رد مکن فاش نساز
اندک خور و گه گاه خور و پنهان خور
رد مکن در تائید و تکمیل کلمه بسیار نخوردن آمده و به معنی دست رد نزدن به دست ساقی آمده است یعنی در اندازه ای بخور که می توانی…..

شکوه نوشته:

باده همان شراب است و ازاینرو باده نام گرفته که غرورمیدهد از ترکیبات باده باده خسروانی زیباست که باده ای بوده که سلاطین و بزرگان میخورده اند که خردمندان هم جز بزرگانند و دیگر ترکیب باده پخته است یعنی باده ای که در اثر جوشاندن دوسومش تبخیر میشده و یک سومش در ظرف میمانده وگویا گیراییش زیاد میشده مانند شیره تریاق در مقابل خود تریاق و ودر برابر باده پخته باده خام را داریم که جوان بوده و ناپخته جالب است که در یکی از ۴ مذهب سنی خوردن باده خام حرام نیست

شکوه نوشته:

سیکی و سهبا هم جالب اند سیکی می پرمایه و گیرا بوده و سهبا شراب روشن یا شراب سفید

امین کیخا نوشته:

سیکی یعنی یک سوم از چیزی گویا روشی بوده در امودن باده .

ناشناس نوشته:

شاید همان شراب مثلث بوده یا شراب جمهوری

عرفان نوشته:

به نظر هم به لحاظ وزنی و هم معنایی این طور درست باشه:
بسیار مخور، رد مکن و فاش مساز

عباس رحمانی نوشته:

رد مکن دراینجا به معنی اصلا نخوردن است ومیگوید بخور ولی کسی متوجه نشود وخئردنت را بر ملا نسازوبین خودت وخدا باشد

سعید ایده لوئی نوشته:

سلام خدمت استادان گرامی.
به نظر من منظور شاعر از “رد مکن” یعنی “زیاده روی” نکن. چون در ابتدا میگه یا با خردمندان خور یا با صنمی لاله رخی خندان خور. که نگه داشتن احترام هر دوی آنها بسیار اهمیت دارد. به همین خاطر بعدش میگه بسیار مخور و رد مکن( یعنی از حد مجاز رد نشو تا از خود بیخود شوی و ناخواسته به آنها بی احترامی کنی و بعدا پشیمان شوی) و منظور از فاش مساز هم یعنی حرفهایی رو که نباید در پیش آنها بزنی, بر زبان اوری. در کل منظور شاعر روشنه. میگه اگه هوس خوردن می رو داری با چه کسایی بخور و موقع خوردن مواظب باش زیاده روی نکنی تا ناخواسته کاری انجام بدی که دیگه از روی شرمندگی نتونی یکباره دیگه با آنها می بخوری. در آخر هم واضح اشاره کرده. گهگاه و پنهان خور .
ممنونم که به حرفهام گوش دادین. اگه اشتباهی گفتم ممنون میشم کسی صحیح اش رو واسمون بگه. یا علی

حمیدرضا ابراهیمی نوشته:

به نظر بنده این رباعی اصلاً از خیام نیست.
برای بدست آوردن رباعیات صحیح خیام به کتابی که شادروان صادق هدایت در سال ۱۳۱۳ تحت عنوان “ترانه های خیام” نوشته مراجعه فرمایید.
این کتاب امروزه با عنوان “خیام صادق” در کتابفروشی ها قابل تهیه هست.

کانال رسمی گنجور در تلگرام