گنجور

بخش ۸ - در مذمت کم آزاری و نکوهش آزار مسلمانان

 
جامی
جامی » هفت اورنگ » سلسلةالذهب
 

ترک آزار کردن خواجه

دفتر کفر راست دیباجه

منکر آمد به پیش او معروف

شد به منکر عنان او مصروف

نفس محنت گریز راحت‌جوی

داردش در ره اباحت روی

گاه لافش ز مذهب تجرید

گه گزافش ز مشرب توحید

از علامات عقل و دین عاری

مذهبش حصر در کم آزاری

ورد او از مباحیان کهن:

کس میازار و هر چه خواهی کن!

نسبت خود کند به درویشان

دم زند از ارادت ایشان

هر که درویش، از او بود بیزار

کی ز درویش آید این کردار؟

نیست درویشی این، که زندقه است

نیست جمعیت این، که تفرقه است

دلش از سر کار واقف نه

معرفت بی‌شمار و عارف نه

همچو جوز تهی نماید نغز

لیک چون بشکنی، نیابی مغز

لفظ‌ها پاک و معنی‌اش گرگین

نافهٔ چین ، لفافهٔ سرگین

نافه نگشاده، مشک افشاند

ور گشایی، جهان بگنداند

آنکه شرع خدای ازوست تباه

نیست گویا ز سر شرع آگاه

کرده در کوی و خانه و بازار

شرع و دین را بهانهٔ آزار

کار باطل کند به صورت حق

برد از شرع مصطفی رونق

می‌کند پایهٔ شریعت پست

تا دهد دایهٔ طبیعت، دست

میر بازار و شحنهٔ شهر است

شرع از او، او ز شرع، بی‌بهره‌ست

فی المثل گر یکی ز عام الناس

بفروشد سه چار گز کرباس

خالی از داغ صاحب تمغا،

در همه شهر افکند غوغا

اول از شرع دست موزه کند

زو سؤال نماز و روزه کند

بعد از آن‌اش سوی عسس خانه

بفرستد برای جرمانه

خصم دین شد به حیله و دستان

ای خدا داد دین از او بستان

شرع را خوار کرد، خوارش کن!

شرم بگذاشت، شرمسارش کن!

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعلاتن مفاعلن فعلن (خفیف مسدس مخبون) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

ف- شهیدی نوشته:

بنام خدا
عنوان این ابیات وبیت اول معنی نا متعارفی را میرساند چه کم آزاری نه قابل مذمت است ونه دیباچه کفر
باید به بیت ۶مراجعه کرد که معلوم میدارد کسانی مگفتند “کس میازار وهرچه خواهی کن”
اگر درآنزمان یکچنین اباحیگری گسترش داشته وجامی اینطور گفته باز هم جای اشکال است که چرا محیطهای اجتماعی به طور گسترده در نظر نبوده است
کم آزاری به هرحال ستوده است ولو شخص عیوبی همراه آن داشته باشد وآن عیوب جداگانه قابل بررسی است وحکم به ترک کم آزاری به خاطر آن عیوب صحیح به نظر نمیرسد
به هرحال این عارف وخردمند شهیر قرن هشتم چنان از روی اخلاص و پاکی سخن میگوید که خرده گیری بر اوشایسته نیست وآنچه گفته شد باید با حسن نیت تلقی شود

ف- شهیدی نوشته:

هو
در حاشیه فوق قرن نهم بجای قرن هشتم درست است

کانال رسمی گنجور در تلگرام