گنجور

حاشیه‌گذاری‌های مهرزاد شایان

مهرزاد شایان

تاریخ پیوستن: ۱۵م تیر ۱۴۰۴

آمار مشارکت‌ها:

حاشیه‌ها:

۳۵

ویرایش‌های تأیید شده:

۱

ویرایش‌های قطعات تأیید شده:

۱


مهرزاد شایان در ‫۹ سال و ۱۰ ماه قبل، جمعه ۳۰ بهمن ۱۳۹۴، ساعت ۲۳:۰۵ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۳۰۵:

بیت چهارم، مصرع نخست:
"به چشم اعتبار بیخودی عمری جنون کردم"
به نظرم یک واژه جا افتاده است.
"به چشم اعتبار «از» بیخودی عمری جنون کردم"
بر اساس این نسخه:
بیدل دهلوی، عبدالقادر بن عبدالخالق (1381) دیوان بیدل دهلوی، با تصحیح خال محمد خسته. خلیل‌الله خلیلی، به اهتمام حسین آهی، تهران: فروغی، چاپ چهارم، ص 947.

مهرزاد شایان در ‫۹ سال و ۱۱ ماه قبل، پنجشنبه ۲۹ بهمن ۱۳۹۴، ساعت ۲۲:۲۴ دربارهٔ بیدل دهلوی » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۱۵۵:

در پاسخ به خانم "منیر" خواستم عرض کنم که به هر دو شکل می‌توان بیت را بی‌تکلف معنی کرد و به همین مضمون رسید. من نسخه کابل را در اختیار ندارم ولی در نسخه‌ای که آقای دکتر حسین آهی از تصحیح استادان گرامی خال محمد خسته و خلیل‌الله خلیلی گردآوری کرده، «قدرت» آمده است.
بیدل دهلوی، عبدالقادر بن عبدالخالق (1381) دیوان بیدل دهلوی، با تصحیح خال محمد خسته. خلیل‌الله خلیلی، به اهتمام حسین آهی، تهران: فروغی، چاپ چهارم.

مهرزاد شایان در ‫۱۱ سال و ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۱ خرداد ۱۳۹۳، ساعت ۲۳:۱۷ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۳۰:

بیت ششم
دستار ربود از سر مستان به گروگان
دستار برو گوشه دستار مرا یافت
جهت جلوگیری از خوانش اشتباه، بهتر است که در مصرع دوم، بین «بر» و «و» فاصله باشد.
دستار ربود از سر مستان به گروگان
دستار بَر و گوشه دستار مرا یافت
مطابق با: انسانم آرزوست (برگزیده و شرح غزلیات مولانا/شمس) / گزینش، توضیحات، مقدمه و فهرست‌ها از بهاالدین خرمشاهی/ انتشارت نگاه، چاپ اول 1386/ غزل شماره 117، صفحه 196

مهرزاد شایان در ‫۱۱ سال و ۷ ماه قبل، پنجشنبه ۱ خرداد ۱۳۹۳، ساعت ۲۳:۰۴ دربارهٔ مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۳۳۰:

بیت چهارم
گفتم که در انبوهی شهرم کی بیابد
آن کس که در انبوهی اسرار مرا یافت
«کی» نادرست است. مطابق با نسخه تصحیح شده استاد بدیع‌الزمان فروزانفر، «که» صحیح است.
(کلیات شمس تبریزی/ مولانا جلال‌الدین محمد مولوی/ نشر پیمان، چاپ چهارم 1381/ صفحه 131، غزل 330)
گفتم که: «در انبوهی شهرم که بیابد؟»
ـ آن‌کس که در انبوهی اسرار مرا یافت

مهرزاد شایان در ‫۱۳ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۳ بهمن ۱۳۹۰، ساعت ۰۱:۵۷ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب دوم در اخلاق درویشان » حکایت شمارهٔ ۱۵:

در نسخه تصحیح مرحوم فروغی در متن اصلی آمده است : «هرسو دود آن کش» ،«آن کس» در نسخه بدل آمده

مهرزاد شایان در ‫۱۳ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۳ بهمن ۱۳۹۰، ساعت ۰۱:۴۳ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب دوم در اخلاق درویشان » حکایت شمارهٔ ۱۲:

بُختی به معنای شتر قوی هیکل و تنومند دو کوهانه است

مهرزاد شایان در ‫۱۳ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۳ بهمن ۱۳۹۰، ساعت ۰۱:۲۶ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب دوم در اخلاق درویشان » حکایت شمارهٔ ۹:

در انتهای حکایت یک بیت محذوف است
پس از اتمام قطعه نثر این بیت آمده:
دیدار می‌نمایی و پرهیز می‌کنی / بازار خویش و آتش ما تیز می‌کنی
به نقل از نسخه مرحوم فروغی/ققنوس/تهران74/ص66
در بعضی نسخ قدیمی این بیت نیز در انتهای حکایت آمده:
یؤجِجُ ناراً ثمّ یطفی برشة .... لِذالک ترانی محرقاً و غریقاً

مهرزاد شایان در ‫۱۳ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۳ بهمن ۱۳۹۰، ساعت ۰۱:۰۷ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب دوم در اخلاق درویشان » حکایت شمارهٔ ۸:

در تکمیل تکمله‌ی دوست عزیز وحید کرمی این بیت عربی نیز قبل از بیت مورد اشاره ایشان آمده است
نسخه تصحیح شده مرحوم فروغی/ققنوس/تهران74/ ص65

کفیتَ اَذیَ یا مَن یعُّد مَحاسنی ..... علانیتی هذا ولم تدرَما بطن

مهرزاد شایان در ‫۱۳ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۳ بهمن ۱۳۹۰، ساعت ۰۱:۰۰ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب دوم در اخلاق درویشان » حکایت شمارهٔ ۷:

عرض سلام و ادب خدمت دوست عزیز جناب "علیرضا" ، ترکیب «دوگانه‌ای به درگاه یگانه» الحق که خیلی زیباست ولی در نسخه‌ای از تصحیح مرحوم فروغی که در اختیار من است یعنی نسخه موسسه نشر علوم نوین ، انتشارات ققنوس، تهران پاییز 74، ص65 به همان شکلی که در نسخه اینترتی گنجور نوشته شده آمده ،
حتی در نسخه‌ قدیمی لرد گرینوی مورخ 720 هجری و نسخه کتابخانه هند مورخ 728 هجری هم به شکلی که فرمودید نیامده ، لطفا در صورت امکان مشخصات دقیق منبع مورد نظر را ذکر بفرمایید
بامهرو احترام
مهرزاد

مهرزاد شایان در ‫۱۳ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۳ بهمن ۱۳۹۰، ساعت ۰۰:۴۶ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب دوم در اخلاق درویشان » حکایت شمارهٔ ۶:

در تصحیح تکمله‌ی "علیرضا" : گفت ای پدر باری به مجلس سلطان در طعام نخوردی ...
گلستان سعدی/فروغی/ققنوس/1374/ص65

مهرزاد شایان در ‫۱۳ سال و ۱۱ ماه قبل، دوشنبه ۳ بهمن ۱۳۹۰، ساعت ۰۰:۳۶ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب دوم در اخلاق درویشان » حکایت شمارهٔ ۵:

بخشهایی از حکایت ناقص نوشته شده ؛ پس از قطعه نثر نخست این بیت آمده:
اِنْ لمْ اَکُن راکِب‌المواشی
اَسعی لَکم حامِلَ‌الغواشی
سپس این قطعه نثر می‌آید:
یک زان میان گفت ازین سخن که شنیدی دل تنگ مدار که درین روزها دزدی بصورت درویشان برآمده خود را در سلک صحبت ما منتظم کرد
چه دانند مردم که در خانه کیست
نویسنده داند که در نامه چیست
و از آنجا که سلامت حال درویشان است گمان فضولش نبردند و بیاری قبولش کردند
صورت حال عارفان دلق است
این قدر بس چو روی در خلق است
در عمل کوش و هرچه خواهی پوش
تاج بر سر نه و عَلَم بر دوش
ترک دنیا و شهوت است و هوس
پارسایی، نه ترک جامه و بس
در قژاکند مرد باید بود
بر مخنث سلاح جنگ چه سود
روزی تا به شب رفته بودیم و شبانگه بپای حصار خفته که دزد بی توفیق ابریق ابریق رفیق برداشت که به طهارت می‌رود و به غارت میرفت.
پارسا بین که خرقه در بر کرد
جامه کعبه را جل خر کرد
چندانکه از نظر درویشان غایب شد به برجی برفت و درجی بدزدید تا روز روشن شد آن تاریک مبلغی راه رفته بود و رفیقان بی گناه خفته بامدادان همه را به قلعه در آوردند و بزدند و بزندان کردند از آن تاریخ ترک صحبت گفتیم و طریق عزلت گرفتیم
والسَّلامَةُ فی الوَحْده
چو از قومی یکی بی دانشی کرد
نه کِه رامنزلت مانَد نه مِه را
شنیدستی که گاوی در علفخوار
بیالاید همه گاوان ده را
گفتم سپاس و منت خدای را عزوجل که از برکت درویشان محروم نماندم گرچه بصورت از صحبت وحید افتادم بدین حکایت که گفتی مستفید گشتم و امثال مرا همه عمر این نصیحت بکار آید
به یک ناتراشیده در مجلسی
برنجد دل هوشمندان بسی
اگر برکه‌ای پر کند از گلاب
سگی در وی افتد کند منجلاب

مهرزاد شایان در ‫۱۳ سال و ۱۱ ماه قبل، یکشنبه ۲ بهمن ۱۳۹۰، ساعت ۲۳:۵۸ دربارهٔ سعدی » گلستان » باب دوم در اخلاق درویشان » حکایت شمارهٔ ۲:

بعد از قطعه پایانی این بیت در بعضی نسخ ثبت است:
گر کشی ور جرم بخشی روی و سر بر آستانم
بنده را فرمان نباشد هرچه فرمایی بر آنم
به نقل از پاورقی گلستان سعدی ص62 /تصحیح محمدعلی فروغی/انتشارات ققنوس/1374

مهرزاد شایان در ‫۱۴ سال قبل، سه‌شنبه ۶ دی ۱۳۹۰، ساعت ۱۶:۲۸ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۵۹:

وزن غزل نادرست است
وزن صحیح:
فاعلاتن ، فعلاتن ، فعلاتن، فعلن
بحر رمل مثمن مخبون اصلم
منبع شما چه بوده ؟

مهرزاد شایان در ‫۱۴ سال قبل، سه‌شنبه ۶ دی ۱۳۹۰، ساعت ۱۶:۲۵ دربارهٔ حافظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۱۱:

وزن غزل نادرست است
وزن صحیح:
فاعلاتن ، فعلاتن ، فعلاتن ،‌ فعلات
بحر رمل مثمن مخبون مقصور
منبع شما چه بوده؟

مهرزاد شایان در ‫۱۴ سال و ۲ ماه قبل، یکشنبه ۸ آبان ۱۳۹۰، ساعت ۱۳:۳۰ دربارهٔ سعدی » مواعظ » قصاید » قصیدهٔ شمارهٔ ۲۸ - در مدح امیر انکیانو:

بیت سی‌اُم :
با غریبان لطف بی‌اندازه کن
تا رود نامت به نیک در دیار
مصرع دوم ؛ " نیکی " صحیح است

مهرزاد شایان در ‫۱۴ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۷ فروردین ۱۳۹۰، ساعت ۰۲:۳۹ دربارهٔ اوحدی مراغه‌ای » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۲۲:

بیت دوم، مصرع دوم:
که شب روز گردانم بواویلاه و واویلی
به نظر می آید یک حرف "را" محذوف است
که شب "را" روز گردانم ...
بیت پنجم ، مصرع دوم
ز قتل چه من اندیشی؟ که چون کشته‌ای خیلی
شکل صحیح :
ز قتل من چه اندیشی؟ که چون من کشته‌ای خیلی
با تشکر

مهرزاد شایان در ‫۱۴ سال و ۹ ماه قبل، شنبه ۲۷ فروردین ۱۳۹۰، ساعت ۰۲:۳۰ دربارهٔ اوحدی مراغه‌ای » دیوان اشعار » غزلیات » غزل شمارهٔ ۸۲۲:

بیت چهارم ، مصرع اول :
به امید تو میباشم من "شورید پسر"، لیکن
"شوریده سر" صحیح است
باتشکر

مهرزاد شایان در ‫۱۴ سال و ۹ ماه قبل، پنجشنبه ۲۵ فروردین ۱۳۹۰، ساعت ۱۷:۵۴ دربارهٔ پروین اعتصامی » دیوان اشعار » مثنویات، تمثیلات و مقطعات » شمارهٔ ۱۸۰ - زن در ایران:

بیت بیستم ، مصرع اول :
زن چون گنجور است و عفت گنج و حرص و آز دزد
آشکار است که " چو " صحیح است و "چون" وزن شعر را مخدوش می کند
با تشکر

مهرزاد شایان در ‫۱۵ سال و ۴ ماه قبل، یکشنبه ۲۸ شهریور ۱۳۸۹، ساعت ۰۰:۰۶ دربارهٔ سعدی » مواعظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۵:

*** ید بیضا :
دست سفید ، اشاره به یک از معجزات حضرت موسی که دست خود را در گریبان می برد و چون بیرون می آورد سفید و درخشان بود
آیه 22 سوره طه
وَاضْمُمْ یَدَکَ إِلَی جَنَاحِکَ تَخْرُجْ بَیْضَاء مِنْ غَیْرِ سُوءٍ آیَةً أُخْرَی

مهرزاد شایان در ‫۱۵ سال و ۴ ماه قبل، یکشنبه ۲۸ شهریور ۱۳۸۹، ساعت ۰۰:۰۱ دربارهٔ سعدی » مواعظ » غزلیات » غزل شمارهٔ ۲۵:

کن فیکون***
ترکیبی است که چندین بار در قرآن آمده
بدین مضمون :
خداوند اگر اراده آفرینش چیزی کند می گوید ( کن ) یعنی باش پس آن موجود می شود ( فیکون ) آیه 117 سوره بقره و آیات بسیار دیگر

۱
۲