گنجور

شمارهٔ ۲

 
حافظ
حافظ » اشعار منتسب
 

صبح دولت می‌دمد کو جام همچون آفتاب

فرصتی زین به کجا باشد بده جام شراب

خانه بی‌تشویش و ساقی یار و مطرب نکته‌گوی

موسم عیش است و دور ساغر و عهد شباب

از پی تفریح طبع و زیور حسن طرب

خوش بود ترکیب زرین جام با لعل مذاب

از خیال لطف می مشاطهٔ چالاک طبع

در ضمیر برگ گل خوش می‌کند پنهان گلاب

شاهد و مطرب به دست‌افشان و مستان پایکوب

غمزهٔ ساقی ز چشم می‌پرستان برده خواب

تا شد آن مه مشتری درهای حافظ را به نقد

می‌رسد هر دم به گوش زهره گلبانگ رباب

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلن (رمل مثمن محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۹ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

حمیدرضا نوشته:

منبع این غزل:
http://www.hafez.com/images/gm1.jpg

حمیدرضا نوشته:

نسخۀ دیوان غزلیات حافظ به خط ابراهیم بوذری چاپ اقبال سال ۷۱ بین بیت ۲ و ۳ این بیت:
خلوت خاص است و جای امن و نزهتگاه انس
این که می‏بینم به بیداریست یا رب یا به خواب؟
و پیش از بیت مقطع این بیت را:
شاه عالم بخش در دور طرب ایهام‏گو
حافظ شیرین‏کلام بذله‏گو حاضر جواب
اضافه دارد.

ملیحه رجائی نوشته:

مشاطه = آرایشگر
حُسن طرب = شادی
می پرستان = می خواران
خیال = فکر
لطف = احسان
لعل مذاب = می
معنی بیت ۴: طبیعت چالاک که درترتیب و تزیین مانند آرایشگر است ، درباره کیفیت های عجیب و حالات غریب می فکری کرد و دید که حالات مذکور درگلاب نیست پس گلاب را در برگ گل نهان کرد به حدی که تا آتش به گل نرسد قطره ای گلاب پس نمی دهد.
معنی بیت ۵: شاهد و مطرب کف می زنند و مستان می رقصند و نازو عشوه ساقی هم از چشم باده نوشان خواب ربوده است.
معنی بیت ۶: اگر آن ماه ، مشتریِ اشعار حافظ گردد، شعر حافظ درهرمجلس خوانده می شود ، آنقدرپرشور که گویی به گوش زهره آواز موسیقی و شعر می رسد.

محمد سعید حمزوی نوشته:

وقت کشتن شاه دین گفتا به ساقی بی حجاب
فرصتی زین به کجا یابم بده جام شراب
می ز مینای بلا جام شهادت پر از گل
موسم عیش است و می در ساغر و عهد شباب
شام هجران طی شد اندر کربلا بر تشنگان
صبح دولت می دمد کو جام همچون آفتاب
در بهشت قرب خود بهرمشام کشتگان
در ضمیر برگ گل خوش می کند پنهان گلاب
هر که اندر قتلگاه عشق او شد کشته دید
غمزه ساقی چو چشم می پرستان مست خواب

حسین ملیحی شجاع نوشته:

دوستان فرهیخته گنجور در مورد این غزل دو نکته قابل توجه است اول این که این غزل در دیوان علامه قزوینی و دکتر غنی نیست ولی دارای شیوایی غزلیات و سبک حافظ است از طرفی بیت مقطع دلیل دیگری بر این ادعاست
دوم این که بیت:

از خیال لطف می مشاطهٔ چالاک طبع

در ضمیر برگ گل خوش می‌کند پنهان گلاب
اگر خیال لطف می را حذف کنیم مفهوم شعر روشن تر است ولی خیال لطف می معنی را پیچیده میکند و به سادگی نمیتوان معنی کرد
با تمام ارادت واحترام بی حدی که برای دکتر جلالیان قایلم ولی معنای او نیز مرا قانع نکرد جهت استحضارسروران شرح دکتر جلالیان عبارتند:چه نیکو آرایشگر زبردست طبیعت، به منظور نرمی و گرمی و جاذبه هر چه بیشترِ شراب، گلاب را در برگ گل پنهان نموده نگاه می دارد

امین کیخا نوشته:

کاش حسین جان معنی انرا به نگاه خودت می نوشتی ، درود بر تو باد

امین کیخا نوشته:

هر چند جایی که بزرگان سخن می گویند بهتر است مانند منی خاموش باشد ولی اگر نگاه مان را بنویسیم شاید کمی از واقعیت در ان باشد
می فرماید از اثر خیال لطیف می بر نهاد ادم شاعر که در نازکی به برگ گل می ماند به نهان گلاب درست می شود
یعنی پنهان قید است و پنهان کردن یعنی به پنهانی ساختن
طبع را هم که درون شاعر مانند ادمی دیگر انگاشته است یعنی اورا اراینده ای دانسته که درون شاعر زیر اثر می شعری چون گلاب می اراید
می دانم که نمی باید پیش بزرگان ترجمه کنم کار من همان معنی واژه است

سید عباس نامی نوشته:

قیامت خواهد آمد کجاست فهم قرآن،و یا مهدی خواهد آمد کجا یابم فهم قرآن
زندگی برگشت پذیر نیست فرست زندگی را دگر به ما نمی دهند
اکنون که سالم هستم عاشق علی و آلش
وقت نماز و نیایش و شکر و طلب عفو است چراکه آل طاهرین را همه می شناسند مثل جوانی دوباره
بیت آخر : تا امام زمان موضوع ابیات حافط گشت آنهم بدون زحمت
از خوشحالی بر همه عالم صدایم رات خواهم رساند

محمد حسن شرفی نوشته:

با سلام و سپاس از زحمات شما لطفاً این غزل را به بخش غزلهای بی‌گمان و اصلی حافظ ببرید چون قطعاً از حافظ است و مشکل این بوده که از ابتدا در تصحیح قزوینی-غنی نیامده اس. در ۲۹ نسخه از نسخ قرن نهم هجری قرن نهم آمده از جمله نسخ مورخ ۸۰۱، ۸۱۳، ۸۲۲، ۸۲۴، ۸۲۵، ۸۱۷-۸۳۸، ۸۳۴، ۸۳۹ و ۸۴۳

کانال رسمی گنجور در تلگرام