گنجور

غزل شمارهٔ ۴۶۸

 
حافظ
حافظ » غزلیات
 

که برد به نزد شاهان ز من گدا پیامی

که به کوی می فروشان دو هزار جم به جامی

شده‌ام خراب و بدنام و هنوز امیدوارم

که به همت عزیزان برسم به نیک نامی

تو که کیمیافروشی نظری به قلب ما کن

که بضاعتی نداریم و فکنده‌ایم دامی

عجب از وفای جانان که عنایتی نفرمود

نه به نامه‌ای پیامی نه به خامه‌ای سلامی

اگر این شراب خام است اگر آن حریف پخته

به هزار بار بهتر ز هزار پخته خامی

ز رهم میفکن ای شیخ به دانه‌های تسبیح

که چو مرغ زیرک افتد نفتد به هیچ دامی

سر خدمت تو دارم بخرم به لطف و مفروش

که چو بنده کمتر افتد به مبارکی غلامی

به کجا برم شکایت به که گویم این حکایت

که لبت حیات ما بود و نداشتی دوامی

بگشای تیر مژگان و بریز خون حافظ

که چنان کشنده‌ای را نکند کس انتقامی

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعلات فاعلاتن فعلات فاعلاتن (رمل مثمن مشکول) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

رسته نوشته:

موضوع : غلط رسم الخط

بیت ۴

غلط : نامه
درست : نامه ی

غلط : خامه
درست : خامه ی
( هر دو مطابق نسخه ی قزوینی چنین است که پیشنهاد شد)

پاسخ: با تشکر، به صورت «خامه‌ای» و «نامه‌ای» تصحیح شد. در رسم‌الخط بعضی چاپهای تصحیح قزوینی-غنی «ای» را به صورت «ی» نوشته‌اند، مثلاً در بعضی از چاپها تمامی «ای»های آخر غزل «ای که با سلسله‌ی زلف دراز آمده‌ای» به صورت «ی» (آمده‌ی) درج شده‌اند که مقصود همان «ای» است. روی همین حساب، چاپ در دسترس شما نیز احتمالاً همین رسم‌الخط را رعایت کرده است.

رسته نوشته:

موضوع : وزن شعر

مطابق تقطیع خطیب رهبر:

فعلات فاعلاتن فعلات فاعلاتن

هلیا حبیب الهی نوشته:

در بیت ۶،ز رهم را به ز رخم اصلاح کنید

پاسخ: در نسخهٔ قزوینی/غنی «رهم» است و بدل هم نیاورده.

فضل الله شهیدی نوشته:

حا فظ در بعضی ابیات خود شاهان وامیران زمان خودش را بسیار ستوده وحتما دلیل خاص مصلحتی داشته است اما در این غزل میبینیم که شاهان را از نظر اهل معرفت چقدر بباد تحقیر گرفته است میگوید:
که برد به نزد شاهان ز من گدا پیامی
که به کوی می فروشان دو هزار جم به جامی
یعنی هزاران شکوه شاهی به یک جام می معرفتی نمارزد
ارزش واعتبار شاهان باعتبار سایر افراد است اگر آنها نباشند شاه بودن بی معناست اما اعتبار اهل معرفت بواسطه کمال فردی است وشکوه وعظمتی در دل احساس میکنند که جنبه الهی دارد وبه مردم ربطی ندارد

احسان نوشته:

که برد به نزد شاهان ز من گدا پیامی
که به کوی می فروشان دو هزار جم به جامی

۱-در کوی میفروشان دو هزار پادشاه از یک جام می نوشیدند.
۲- در کوی میفروشان نقش دو هزار پادشاه رفته در یک کوزه افتاده بود.
۳-در کوی می فروشان ارزش یک جام دو هزار پادشاه بود.

کامران بالانی نوشته:

در نسخه تصحیح شده توسط استاد خانلری و با توجه به نسخه اساسی که دردست داشته اند و قدیمی تر از نسخه استاد قزوینی بوده در مصرع دوم بیت اول آمده که به بزم درد نوشان دوهزار جم به جامی که با عنایت به واژه گدا در مصرع اول همخوانی بیشتر دارد

امین نوشته:

شما بعضی از قسمت های شعر را ستنسور کردید
مثل بیت ۵ که میگوید:اگر این شراب خام است اگر این فقیه پخته
شما به جای فقیه نوشته اید حریف
تو بیت ۶:بفتد —> نوشته اید یه اشتباه نفتد
لطفا شعر رو درست کنید
بازم اشکالاتی داره.ولی بخام بگم یه صفحه میشه
با نسخه تصلی مطابقتش بدیر

جاوید مدرس (رافض) نوشته:

*******************************************
*******************************************
عجب از وفای جانان که …………….. نفرمود
نه به نامه‌یی پیامی نه به خامه‌یی سلامی

تفقدی: ۳۵ نسخه (۸۰۱، ۸۰۳، ۸۱۳، ۸۱۴- ۸۱۳، ۸۱۸، ۸۱۹، ۸۲۱، ۸۲۳، ۸۲۴، ۸۲۵، ۸۴۳ و ۲۴ نسخۀ متأخر یا بی‌تاریخ) خانلری، عیوضی، نیساری، جلالی نائینی- نورانی وصال

عنایتی: ۳ نسخه (۸۲۲، ۸۲۷ و ۱ نسخۀ بی‌تاریخ) قزوینی- غنی، سایه، خرمشاهی- جاوید

۳۸ نسخه از جمله تمام نُسَخ کاملِ کهنِ مورّخ غزل ۴۵۹ و بیت فوق را دارند.
*****************************************
*****************************************

کانال رسمی گنجور در تلگرام