گنجور

غزل شمارهٔ ۳۹۸

 
حافظ
حافظ » غزلیات
 

ای نور چشم من سخنی هست گوش کن

چون ساغرت پر است بنوشان و نوش کن

در راه عشق وسوسه اهرمن بسیست

پیش آی و گوش دل به پیام سروش کن

برگ نوا تبه شد و ساز طرب نماند

ای چنگ ناله برکش و ای دف خروش کن

تسبیح و خرقه لذت مستی نبخشدت

همت در این عمل طلب از می فروش کن

پیران سخن ز تجربه گویند گفتمت

هان ای پسر که پیر شوی پند گوش کن

بر هوشمند سلسله ننهاد دست عشق

خواهی که زلف یار کشی ترک هوش کن

با دوستان مضایقه در عمر و مال نیست

صد جان فدای یار نصیحت نیوش کن

ساقی که جامت از می صافی تهی مباد

چشم عنایتی به من دردنوش کن

سرمست در قبای زرافشان چو بگذری

یک بوسه نذر حافظ پشمینه پوش کن

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

hossien نوشته:

salam,in ghazal jozve yeki az ghazalhayist ke raho raveshe bandegi ra khub neshan midahad,ama albate faghat baraye ahle marefat.
Va Yademan bashad:
Ta nagardi ashena/zin parde ramzi nashnavi.
Omidvaram hame ahle marefat beshim.

حمید نوشته:

مصرع دوم در بیت اول بهتر است به صورت زیر باشد::
تا ساغرت پر است بنوشان و نوش کن

از لحاظ معنی استفاده از تا به جای چون صحیح تر است.

امید مددی نوشته:

برگ نوا تبه شد و ساز طرب نماند
ای چنگ ناله برکش و ای دف خروش کن

در این بیت شور آفرین، حافظ فریاد برخاستن و حرکت کردن سر می‌دهد و برای القای پیام خود، آشنایی خود با هنر موسیقی را تمام و کمال به کار بسته است. اینجا “نوا” به معنای آهنگ و نغمه و “طرب” به معنای شادمانی و شور است اما از سوی دیگر “نوا” یکی از مقامهای موسیقی ایرانی است که در ایهام به آن اشاره رفته است.
همینطور “خروش” نیز علاوه بر معنای فریاد و غوغا می‌تواند اشاره به “خروش مغان” داشته باشد که از دستگاه‌های بسیار کهن پهلوانی است و در شاهنامه به همراه دستگاههایی چون “دادآفرید”، “پیکارگرد” و “سبز در سبز” به آنها اشاره شده است:
زن چنگ‌زن چنگ در بر گرفت
نخستین خروش مغان درگرفت

“خروش” را به همراه “جوش” زیاد شنیده‌ایم اما ترکیب شاعرانه “خراش و خروش” نیز بسیار جالب توجه است که کمتر استفاده می‌شود.

کانال رسمی گنجور در تلگرام