گنجور

غزل شمارهٔ ۳۸۵

 
حافظ
حافظ » غزلیات
 

یا رب آن آهوی مشکین به ختن بازرسان

وان سهی سرو خرامان به چمن بازرسان

دل آزرده ما را به نسیمی بنواز

یعنی آن جان ز تن رفته به تن بازرسان

ماه و خورشید به منزل چو به امر تو رسند

یار مه روی مرا نیز به من بازرسان

دیده‌ها در طلب لعل یمانی خون شد

یا رب آن کوکب رخشان به یمن بازرسان

برو ای طایر میمون همایون آثار

پیش عنقا سخن زاغ و زغن بازرسان

سخن این است که ما بی تو نخواهیم حیات

بشنو ای پیک خبرگیر و سخن بازرسان

آن که بودی وطنش دیده حافظ یا رب

به مرادش ز غریبی به وطن بازرسان

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

نور نوشته:

سخن اینست که ما بی تو نخواهیم حیات
بشنو ای پیک خبر گیر و سخن بازرسان

ناشناس نوشته:

زاغ علاوه بر معنی مشهور (نام پرنده)، نام قولی از موسیقی نیز هست. این کلمه در شعر حافظ همراه
« همایون » آمده است که آن هم از مصطلحات موسیقی است ،ایهام در واژه های زاغ وهمایون که تداعی معانی مجاورت را به وجود آورده است

محمودی نوشته:

دربیت ۵-زاغ علاوه بر معنی مشهور (نام پرنده)، نام قولی از موسیقی نیز هست. این کلمه در شعر حافظ همراه
« همایون » آمده است که آن هم از مصطلحات موسیقی است ،ایهام در واژه های زاغ وهمایون که تداعی معانی مجاورت را به وجود آورده است

کسرا نوشته:

خییییلی زیباست خیلیییییی دلنشینه این بیت…
ماه و خورشید به منزل چو به امر تو رسند
یار مه روی مرا نیز به من بازرسان

جاوید مدرس (رافض) نوشته:

*****************************************
*****************************************
یا رب آن آهوی مشکین به خُتن باز رسان
وآن سهی ……………. به چمن باز رسان

سرو روان را: ۱۸ نسخه (۸۰۱، ۸۱۹، ۸۲۳، ۸۲۵، ۸۴۳ و ۱۳ نسخۀ متأخّر یا بی‌تاریخ) نیساری

سرو قد من: ۶ نسخه (۸۰۳، ۸۲۴، ۸۳۴{سرو قدی من} و ۳ نسخۀ متأخّر یا بی‌تاریخ) عیوضی

سرو قدم را: ۱ نسخه (۸۱۳)

سرو خرامان: ۱۲ نسخه (۸۲۲، ۸۲۷ و ۱۰ نسخۀ متأخّر یا بی‌تاریخ) قزوینی- غنی، خانلری، جلالی نائینی- نورانی وصال، سایه، خرمشاهی- جاوید

۳۷ نسخه غزل ۳۷۸ و بیت مطلع آن را دارند. از نسخ کاملِ کهنِ مورّخ، نسخه‌های مورّخ ۸۱۸ و ۸۲۱ خودِ غزل را ندارند.
***************************************
***************************************

ساسان اسدپور نوشته:

امروز تصادفی یاد این تعبیر «ای جان زتن رفته» افتادم جست و جویی کردم دیدم از امیر خسرو دهلوی است:

ای جان ز تن رفته، به تن باز کی آیی؟
وی سرو خرامان، به چمن باز کی آیی؟

زیبایی آهنگ در کلام حافظ در مقایسه با غزل امیر خسرو قابل توجه است از جمله دیگر اجیاهایی است که حافظ بر کار متقدمان داشته.
یعنی آن جان ز تن رفته به تن بازرسان

حافظ در جایی دیگر نیز از امیر خسرو دهلوی با تعبیر «طوطیان هند» یاد کرده است. در تحقیقی دیدم که امیر خود را طوطی هند می نامیده است.

شکرشکن شوند همه طوطیان هند
زین قند پارسی که به بنگاله می رود

کانال رسمی گنجور در تلگرام