گنجور

غزل شمارهٔ ۳۷۷

 
حافظ
حافظ » غزلیات
 

ما شبی دست برآریم و دعایی بکنیم

غم هجران تو را چاره ز جایی بکنیم

دل بیمار شد از دست رفیقان مددی

تا طبیبش به سر آریم و دوایی بکنیم

آن که بی جرم برنجید و به تیغم زد و رفت

بازش آرید خدا را که صفایی بکنیم

خشک شد بیخ طرب راه خرابات کجاست

تا در آن آب و هوا نشو و نمایی بکنیم

مدد از خاطر رندان طلب ای دل ور نه

کار صعب است مبادا که خطایی بکنیم

سایه طایر کم حوصله کاری نکند

طلب از سایه میمون همایی بکنیم

دلم از پرده بشد حافظ خوشگوی کجاست

تا به قول و غزلش ساز نوایی بکنیم

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

گروه دارکوب » نوکوب » دست براریم

برای معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۱ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

ملیحه رجائی نوشته:

شد = رفت
بی جرم = بدون گناه، بی جهت ، گناه نکرده ، تقصیر نداشته
برنجید = آزرده خاطر شد
خدا را = برای خدا
صفایی بکنیم = صلح و صفا کنیم ، کدرورت را ازدل برکنیم، به رسم درویشان دست او را بوسه دهم.
مدد = یاری، کمک
خاطر رندان = توجه باطنی اهل معرفت
ورنه = وگرنه
صعب = دشوار
خطایی بکنیم = راه نادرست برویم
طایر کم حوصله = سالک تازه کا رو کم تجربه
کاری نکند = از او کاری ساخته نمی باشد، بدون اثر است
طلب = درخواست
سایه = عنایت
میمون = مبارک
هما = مراد پیرو مرشد
معنی بیت ۲: دلِ بیمار از دست رفت. ای رفیقان! مساعدتی بکنید تا پزشکی بر بالینش بیاوریم و درمانش کنیم.
معنی بیت ۴: نهال شادمانی خشک شد ، راه میخانه را به من نشان بده تا درآب و هوای شادی بخش آن پرورش بیابم و رشد کنم
این شعر ، یک بیت دیگر هم دارد:
در ره نفس کز او سینه ما بتکده شد / تیر آهی بگشاییم و غزائی بکنیم
مفهوم بیت : از روی پشیمانی ، آهی بکشیم و بانفس سرکش جنگ کنیم و آنرا به هلاکت برسانیم.

محسن نوشته:

اجرای زیبای علیرضا قربانی
کنسرت سال ۹۰ - باغ عفیف آباد شیراز
http://www.iransong.co.uk/g.htm?id=75714

امین کیخا نوشته:

دلم از پرده بشد یعنی دلم که از بابت نواخت اهنگ چون ساز است از نظم بیرون شده است و باز اشاره ای دارد به پرده و ابشامه دور قلب که pericarde می باشد و نیز اشاره دارد به برون افتادن راز از نهاد حافظ

امین کیخا نوشته:

به هر سو طبیب بیمار دوا ، نشو نماو پرده دل امده اند که مفاهیمی پزشکی دارند وباهم جناس و همسازی دارند

علی کفایتی نوشته:

این غزل را بانو حمیرا در برنامه ی گلهای ۴۱۷ به صورت آواز اجرا کرده اند. اجرای بسیار زیبا و دلنشینی است.

یکی نوشته:

ما شبی دست برآریم و دعایی بکنیم/غم هجران تو را چاره ز جایی بکنیم…..یا صاحب الزمان…

مرتضی نوشته:

مصرع اول این غزل در نسخه هایی دیگر چنین است: “ما برآریم شبی دست و دعایی بکنیم” به نظر می رسد که این ضبط زیباتر باشد.

عبدالرضا شاملو نوشته:

در مصراع آنکه بی جرم برنجید و به تیغم زد و رفت
از حضرت حافظ یک غلط دستوری مشاهده میشود که بدلیل واضح بودن معنا به این غلط توجهی نمیشود.
صفت بی جرم قاعدتا به انکه برمیگردد، مثل اینکه بگوییم آنکه بی رحمانه به تیغم زد و رفت.در این حالت کاملا خواننده صفت بی رحمانه را به ” آنکه” منتسب میکند در حالی که بی جرم را فقط بدلیل ذهنی و معنایی به مفعول منتسب میکند.

عباس ، ن نوشته:

شاملو جان
شما بی جرم را به” آنکه “ منتسب میکنی ولی میتوان آنرا به شاعر نیز منتسب کرد
درین مانا که شاعر بی جرم بوده و ” آنکه “ یا {یار} از شاعر ِ بی جرم رنجیده و تیغ بی وفایی بر کشیده

پیمان نوشته:

یکی از مهمترین ابیات این غزل چرا اینجا نیومده؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟

در ره نفس کزو سینه ما بتکده شد

تیر آهی بگشاییم و غزایی بکنیم

سعید نوشته:

درود

به قول ده ها صاحب نظر غزل های حافظ زمان خودش مشهور بوده
معنی این بیت هم اینه که
خود حافظ در مجالسی که آهنگ سازان و آواز خوان ها از شعرای او اهنگ و تصنیف می ساختن و اجرا می کردن شرکت می کرده

دلم از پرده بشد حافظ خوش گوی کجاست

تا به قول و غزلش ساز و نوایی بکنیم

کانال رسمی گنجور در تلگرام