گنجور

غزل شمارهٔ ۳۴۷

 
حافظ
حافظ » غزلیات
 

صنما با غم عشق تو چه تدبیر کنم

تا به کی در غم تو ناله شبگیر کنم

دل دیوانه از آن شد که نصیحت شنود

مگرش هم ز سر زلف تو زنجیر کنم

آن چه در مدت هجر تو کشیدم هیهات

در یکی نامه محال است که تحریر کنم

با سر زلف تو مجموع پریشانی خود

کو مجالی که سراسر همه تقریر کنم

آن زمان کآرزوی دیدن جانم باشد

در نظر نقش رخ خوب تو تصویر کنم

گر بدانم که وصال تو بدین دست دهد

دین و دل را همه دربازم و توفیر کنم

دور شو از برم ای واعظ و بیهوده مگوی

من نه آنم که دگر گوش به تزویر کنم

نیست امید صلاحی ز فساد حافظ

چون که تقدیر چنین است چه تدبیر کنم

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلن (رمل مثمن مخبون محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

ایرج بسطامی » بداهه خوانی و بداهه نوازی » ساز و آواز اصفهان: درآمد،بیات راجع،عشاق،قرچه

شهرام ناظری » سخن تازه » آواز سه گاه

شهرام ناظری » سخن تازه » ادامه ی آواز سه گاه

یک شاخه گل » شمارهٔ ۴۵۷ » (سه گاه) (۲۷:۲۶ - ۲۸:۲۶) نوازندگان: عبادی، احمد (‎سه‌تار) خواننده آواز: شجریان، محمدرضا سراینده شعر آواز: حافظ شیرازی (غزل) مطلع شعر آواز: صنما با غم عشق تو چه تدبیر کنم

محمدرضا شجریان » اجراهای خصوصی » همنشین دل و نگار شهر – دو اجرای خصوصی محمدرضا شجریان و شاپور نیاکان

برای معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

امیر حسین از مونیخ نوشته:

بیت پنجم ،مصرع اول ،کلمه سوم :

” کرزوی ” اشتباه است . ” که آرزوی ” ویا ” کآرزوی ” باید باشد .

پاسخ: با تشکر از شما، مطابق فرموده تصحیح شد.

احسان نوشته:

استاد علی اکبر دهخدا در مورد این بیت :
دل دیوانه از آن شد که نصیحت شنود …
گفتند در اصل این بدین گونه بوده :
دل نه دیوانه از آن شد که نصیحت شنود …
و من هم فکر میکنم بدین صورت معنای بیت نیز کامل تر میباشد.

فاطمه نوشته:

در کتاب دیوان حافظ ، درمصرع دوم بیت اول اینطور نوشته:
تابه کی با غم تو ناله شبگیر کنم
به جای در ، با هست و فک کنم با بهتره

علیرضا پیشگو نوشته:

در کنسرت تاجیکستان استاد شجریان غوغایی بپا میکند روی این شعر

علی نوشته:

دل دیوانه از آن شد که نصیحت شنود
مگرش هم به سر زلف تو زنجیر کنم
به نظر بنده ، مفهوم این بیت این است که ” کار دل دیوانه از آن گذشته که نصیحت بشنود ، مگر اینکه با زنجیری از سر زلف یار بسته شود”
والا دل ( عارف سالک ) که از نصیحت شنیدن دیوانه نمی شود ! دل از عشق است که دیوانه می شود و خروشان و لایق زنجیر ! و با نسیمی از بوی زلف یار (که همانا آثار ذات اقدس ربوبیت در جهان خلقت است) - که چون زنجیر است برای دیوانه - آرام و قرار می گیرد.
به قول مولانا:
سودای تو را بهانه ای بس باشد
مدهوش تو را ترانه ای بس باشد
در کشتن ما چه می زنی تیغ جفا
ما را سر تازیانه ای بس باشد

سید علی اصغر سجادی نوشته:

زنده یاد استاد ایرج بسطامی در آلبوم بداهه خوانی و بداهه نوازی در ابتدای امر این غزل را با صدای محشر خود بصورت آواز در مایه پیش درآمد اصفهان اجرا کردند.

شرح سرخی بر حافظ نوشته:

در جواب خانم فاطمه :
به همین دلیل که نوشته اید ( در کتاب دیوان حافظ …) در غم تو … صحیح است !!!!!

امین نوشته:

در بیت سوم “در یکی نامه ” …در کنسرت استاد شجریان “در دو صد نامه ” خوانده میشود و همچنین در بیت چهارم “که سرارسر همه” ….حوانده میشود “که یکا یک همه ”
کدام درسته ؟

سید محمد رضوی نوشته:

استاد محمدرضا شجریان به همراه ویلون استاد شاپور نیاکان در مجلسی خصوصی در سال ۱۳۵۸ به مناسبت تولد ۳۹ سالگی استاد شجریان این قطعه را در بیات اصفهان اجرا نموده اند جدای از کیفیت پایین ضبط صدا، شما را به شنیدن این اثر فاخر دعوت می‌نمایم

جاوید مدرس (رافض) نوشته:

دل دیوانه از آن شد …………………
مگرش هم ز سر زلف تو زنجیر کنم

که نصیحت شنوَد: ۷ نسخه (۸۰۳، ۸۲۱، ۸۲۲، ۸۲۳، ۸۲۴، ۸۵۵ و ۱ نسخۀ بی‌تاریخ) قزوینی- غنی، خانلری، عیوضی، جلالی نائینی- نورانی وصال، سایه، خرمشاهی- جاوید

که پذیرد درمان: ۲۱ نسخه (۸۱۸، ۸۲۵، ۸۴۳ و ۱۸ نسخۀ متأخر یا بی‌تاریخ) نیساری

که نصیحت نشنود: ۳ نسخه (۸۱۹، ۸۲۷ و ۸۶۴)
که به درمان برسد: ۱ نسخه (۸۴۹)
که به درمان برسید: ۱ نسخۀ بی‌تاریخ
که نصیحت نشنید: ۱ نسخۀ بی‌تاریخ

۳۵ نسخه غزل ۳۳۹ را دارند و از آن جمله بیت فوق در نسخۀ مورخ ۸۳۶ نیست. نسخ مورخ ۸۰۱ و ۸۱۸ خودِ غزل را ندارند.

************************************
************************************

میلاد نوشته:

به همه ی دوستان پیشنهاد می کنم این شعر ناب رو با صدای روح نواز استاد ناظری در آلبوم سخن تازه بشنوند

خستو نوشته:

با سلام خدمت همه ی بزرگواران و اساتید
از مطالب ارزنده ی شما گرامیان بسیار استفاده کرده و از آشنایی با این فضای زیبا خرسندم .
من در رابطه با مشکلی در زندگی تفال به حافظ عظیم الشان زدم و درپاسخ این غزل آمد.میخواستم خواهش کنم اگر امکان دارد تفسیر و تعبیر این غزل را در صورت امکان مرقوم فرمایید .البته اگردر حوصله این جمع می گنجد .باتوجه به جایگاه حافظ شنیدن تعابیر از زبان اساتید زیبنده است .با تشکر

هما نوشته:

این غزل رو استاد گرانقدر، محمد رضا شجریان در بخش پایانی برنامه ی یک شاخه گل شماره ۴۵۷ خوندن که بسیار عالی و روح نواز ه.

اسماعیل اسدی ده میراحمدی نوشته:

سلام بر همه عزیزانم
در کنسرت تاجیکشتان حضرت استاد شجریان این بیت رو بدین شکل میخونن
دور شو از برم ای ذاهد و افسانه مگو….
ولی تو نوشتار بالا واعظ نوشتید، گمون کنم ذاهد درست باشه هرچند بزرکان میتونن نظر بدن ،سرافراز و شادکام باشید

بی سواد نوشته:

جناب اسدی
حضرت !!استاد بازهم بدخوانی فرموده اند،
این واعظان اند که بیهوده گویی می کنند .
باور بفرمایید.

کانال رسمی گنجور در تلگرام