گنجور

غزل شمارهٔ ۲۴۷

 
حافظ
حافظ » غزلیات
 

صبا ز منزل جانان گذر دریغ مدار

وز او به عاشق بی‌دل خبر دریغ مدار

به شکر آن که شکفتی به کام بخت ای گل

نسیم وصل ز مرغ سحر دریغ مدار

حریف عشق تو بودم چو ماه نو بودی

کنون که ماه تمامی نظر دریغ مدار

جهان و هر چه در او هست سهل و مختصر است

ز اهل معرفت این مختصر دریغ مدار

کنون که چشمه قند است لعل نوشینت

سخن بگوی و ز طوطی شکر دریغ مدار

مکارم تو به آفاق می‌برد شاعر

از او وظیفه و زاد سفر دریغ مدار

چو ذکر خیر طلب می‌کنی سخن این است

که در بهای سخن سیم و زر دریغ مدار

غبار غم برود حال خوش شود حافظ

تو آب دیده از این رهگذر دریغ مدار

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفاعلن فعلاتن مفاعلن فعلن (مجتث مثمن مخبون محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

شهرام ناظری » چشم براه » چهار مضراب نی و آواز

برای معرفی آهنگهای دیگری که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۷ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

سیامک نوشته:

توصیه می کنم این شعر زیبا از حافظ رو با صدای استاد شهرام ناظری گوش کنید. (آلبوم چشم در راه)

ملیحه رجایی نوشته:

بیدل = عاشق دل ازدست داده
صبا = منادا ای باد صبا
گذر = اسم مصدر گذشتن، عبورکردن
دریغ مدار = مضایقه مکن
به شکر آنکه = بشکرانه آن که
حریف = همدم ، مونس
ماه نو = هلال ماه ، بدر
لعل نوشین = لب نوش قرمز رنگ یار
طوطی = استعاره از عاشق
سهل = آرایه ایهام خوار و آسان
مختصر = ناچیز
اهل معرفت = عارفان
مختصر = خواسته ناچیز
مکارم = جمع مکرمت ، بزرگیها
وظیفه = مستمری، حقوق
زاد = توشه راه سفر
سخن این است = جوهر و جان کلام این باشد.
سیم و زر = نقره و طلا، پول
غبار غم = گَرد اندوه
آب دیده = اشک
معنی بیت ۳: تا هلال ماه بودی، من مونس و همدم مهر تو بودم اینک که بدر شده ای لطف و محبت خود را از من مضایقه مکن.
معنی بیت ۸: ای حافظ ! غبار اندوه می رود و حالت بهتر می شود. برخیز بدین سبب از گریه کردن مضایقه مکن تا اشک غبار غم را پاک کند.

وحـ_‗ـیـ‗_ـد نوشته:

حافظ این غزل را به استقبال از غزل خاقانی سروده است:

مطلع غزل خاقانی:

پیام دوست، نسیم ســحر دریغ مدار

وز او به عاشق بیــدل خـبر دریغ مدار

وحـ_‗ـیـ‗_ـد نوشته:

مطلع غزل خاقانی راتصحیح می کنم :
پیام دوست، نسیم ســحر دریغ مدار
بیا ز گوشــه نشینان گـــذر دریغ مدار

کمال نوشته:

یاهو
فالی درمدح این غزل:
ای صاحب فال، صله رحم وسرزدن به
والدین خودرافراموش نکن ،قدر،،،،،،،،،،،
شناس زحماتی باش که آنهابرای تو،،،،،،
کشیده انداگردل آنهاازتوشادشود،،،،،،،،،
برکت وشادمانی تمام زندگی رادربر،،،،،،،
میگیرد.درعشقت ثابت قدم باش و،،،،،،،،
تصمیمی که گرفته ای حتماانجام بده،از
کمک به مردم واطرافیانت دریغ نکن.،،،،،،،
کلیدنهایی حل مشکلات ارتباط صمیمانه
باخداست.

جاوید مدرس (رافض) نوشته:

کنون که چشمۀ قند است لعل نوشینت
سخن بگوی و ز طوطی شکر دریغ مدار

کنون که چشمۀ قند است لعل نوشینت : ۲۰ نسخه (۸۰۱، ۸۰۳، ۸۱۳، ۸۱۸، ۸۲۴، ۸۲۷، ۸۳۶ و ۱۳ نسخۀ متأخّر یا بی‌تاریخ) قزوینی، خانلری، عیوضی، سایه، خُرّمشاهی

کنون که چشمۀ نوش است لعل شیرینت : ۱۶ نسخه (۸۱۹، ۸۲۱، ۸۲۳، ۸۲۵، ۸۴۳ و ۱۱ نسخۀ متأخّر یا بی‌تاریخ) نیساری

کنون که چشمۀ قند است لعل شیرینت : ۱ نسخۀ بی‌تاریخ
کنون که چشمۀ خضراست لعل نوشینت : ۱ نسخۀ بی‌تاریخ
کنون کرشمۀ لعل است قند نوشینت : ۱ نسخه (۸۲۲)
کنون که چشمۀ لعل است قند نوشینت : ۱ نسخۀ بی‌تاریخ

غزل ۲۴۲ و بیت فوق در ۴۰ نسخه از نسخ قرن نهم هجری از جمله همۀ نسخ کاملِ کهن مورّخ آمده است.
***************************************
***************************************

اصغر نوشته:

همه شدن متخصص اظهار نظر در مورد حافظ.آقا جمعش کنید این قسمت کامنت رو.هر عمه ننه ای پرت و پلا مینویسه

کانال رسمی گنجور در تلگرام