گنجور

غزل شمارهٔ ۲۲۵

 
حافظ
حافظ » غزلیات
 

ساقی حدیث سرو و گل و لاله می‌رود

وین بحث با ثلاثه غساله می‌رود

می ده که نوعروس چمن حد حسن یافت

کار این زمان ز صنعت دلاله می‌رود

شکرشکن شوند همه طوطیان هند

زین قند پارسی که به بنگاله می‌رود

طی مکان ببین و زمان در سلوک شعر

کاین طفل یک شبه ره یک ساله می‌رود

آن چشم جادوانه عابدفریب بین

کش کاروان سحر ز دنباله می‌رود

از ره مرو به عشوه دنیا که این عجوز

مکاره می‌نشیند و محتاله می‌رود

باد بهار می‌وزد از گلستان شاه

و از ژاله باده در قدح لاله می‌رود

حافظ ز شوق مجلس سلطان غیاث دین

غافل مشو که کار تو از ناله می‌رود

 

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفعول فاعلات مفاعیل فاعلن (مضارع مثمن اخرب مکفوف محذوف) | شعرهای مشابه | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

حاشیه‌ها

تا به حال ۱۱ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

جواد نوشته:

در بیت ۴ ، مصرع دوم نوشته شده :
کاین طفل یک شبه ره یک ساله می‌رود
که تصور می کنم باید اینگونه باشد :
کاین طفل یک شبه ره صد ساله می‌رود .

رضا سلیمیان نوشته:

منظور از ثلاثه غساله در بیت اول :
سه پیاله ٔ شراب که بوقت صبح نوشند و آن شوینده ٔ غمها و شوینده ٔ فضول تن و مزیل کدورت بشریات باشد.

امیر نوشته:

آقا جواد دقت کنید که (یک شبه) صفت برای کودک است نه قید.در ضمن (یک ساله) هم صفت است که جانشین اسم خود شده.
معنی:
…. این نوزاد مانند کودک یک ساله راه میرود

ناشناس نوشته:

سفرنامه پایانی

شکرشکن شوند همه ی مفتیان مصر
قند رژیمی است و به بنگاله می رود!

اینک زعیم جنبش “نم” درهوای خشک
درپای کوه طور با سرپرهاله می رود!

بحرخزرشکافت چو موسی که رودنیل
آب کویر لوت ز “چمخاله” می رود !

علم اداره دنیا به دست اوست
دنیا خلاص ز دنباله می رود!

بی دوست میهن و از”نیمروز”و “شام”
تا “سامرا” و “کوفه “و “دیاله “می رود!

یک نسل نیمسوزگشته و یک نسل سوخته
رحمت به نسل بعد که جزغاله می رود!

بنگر به خط فقرکه از ابتدای “شوش”
تا انتهای “فوزیه” و “ژاله” می رود!

جنگل کچل شده دریاچه شوره زار
ازخار مهرتوز خون به دل لاله می رود!

خوش باد تور سیاست که باجناق
با مادرعروس و پسرخاله می رود!

آن قدر گوشت گران شد که دامدار
بااحترام خدمت گوساله می رود!

کوروش نخواب که نسل ندیده ات
درصدر نشئه گان جهان باله می رود!

بر روی چاه نفت جوانت چه پرنشاط
باکلیه خدمت دلاله می رود !

یا کله پاچه و یا دسته بیل و کوفت
یا مافیا سراغ ارزن و کنجاله می رود!

درجنگ غول تورم روانپزشک
سرخوش سراغ آلت قتاله می رود!

تومان پشیز گشته وکشورکشان کشان
درکهکشان به سمت سیه چاله می رود!

دشمن به قصد سرقت اسرار این نبوغ
حیران سراغ خط کش و نقاله می رود!

آخرزمان شده شاید که دادخواه
سفیانی است وبا خردجاله می رود!

ف.ر چه خوب گفت که درعرض ۸ سال
این معجز هزاره راه دوصدساله می رود!

“کیشو” اسفند۹۱

“پانویس”

tpp://www.khabaronline.ir/detail/221362/society/environmentآب دریای خزر به درد کویر هم نمی‌خورد
http://www.tabnak.ir/fa/news/247531/
ایران-رتبه-اول-مصرف -تریاک-در-دنیا
http://khabaronline.ir/news-165732.aspx
وجود مافیای کله و پاچه هم تایید شد
http://fararu.com/fa/news/112053/رییس-پلیس-افزایش-نزاع-متأثر-از-تورم-است
http://www.google.com/نزاع خونین دندان‌پزشک به خاطر سبقت
http://ali2520.blogfa.com/post-111.aspxاحمدی نژاد در جمع علما افشا کرد؛آمریکایی ها در عراق می خواستند من را بربایند
احمدی نژاد معجزه هزاره سوم by فاطمه رجبی - Reviews, Discussion …

ناشناس نوشته:

سفرنامه پایانی

شکرشکن شوند همه مفتیان مصر
قندرژیمی است و به بنگاله می رود!

اینک زعیم جنبش “نم” درهوای خشک
اطراف کوه طور با سرپرهاله می رود!

بحرخزرشکافت چو موسی که رودنیل
آب کویر لوت ز “چمخاله” می رود !

علم اداره دنیا به دست اوست
دنیا خلاص ز دنباله می رود!

بی دوست میهن و از”نیمروز”و “شام”
تا “سامرا” و “کوفه “و “دیاله “می رود!

یک نسل نیمسوزگشته و یک نسل سوخته
رحمت به نسل بعد که جزغاله می رود!

بنگر به خط فقرکه از ابتدای “شوش”
تا انتهای “فوزیه” و “ژاله” می رود!

جنگل کچل شده دریاچه شوره زار
ازخار مهرتوز خون به دل لاله می رود!

خوش باد تور سیاست که باجناق
با مادرعروس و پسرخاله می رود!

آن قدر گوشت گران شد که دامدار
بااحترام خدمت گوساله می رود!

کوروش نخواب که نسل ندیده ات
درصدر نشئه گان جهان باله می رود!

بر روی چاه نفت جوانت چه پرنشاط
باکلیه خدمت دلاله می رود !

یا کله پاچه و یا دسته بیل و کوفت
یا مافیا سراغ ارزن و کنجاله می رود!

درجنگ غول تورم روانپزشک
سرخوش سراغ آلت قتاله می رود!

تومان پشیز گشته وکشورکشان کشان
درکهکشان به سمت سیه چاله می رود!

دشمن به قصد سرقت اسرار این نبوغ
حیران سراغ خط کش و نقاله می رود!

آخرزمان شده شاید که دادخواه
سفیانی است وبا خردجاله می رود!

ف.ر چه خوب گفت که درعرض ۸ سال
این معجز هزاره راه دوصدساله می رود!

“کیشو” اسفند۹۱

“پانویس”

tpp://www.khabaronline.ir/detail/221362/society/environmentآب دریای خزر به درد کویر هم نمی‌خورد
http://www.tabnak.ir/fa/news/247531/
ایران-رتبه-اول-مصرف -تریاک-در-دنیا
http://khabaronline.ir/news-165732.aspx
وجود مافیای کله و پاچه هم تایید شد
http://fararu.com/fa/news/112053/رییس-پلیس-افزایش-نزاع-متأثر-از-تورم-است
http://www.google.com/نزاع خونین دندان‌پزشک به خاطر سبقت
http://ali2520.blogfa.com/post-111.aspxاحمدی نژاد در جمع علما افشا کرد؛آمریکایی ها در عراق می خواستند من را بربایند
احمدی نژاد معجزه هزاره سوم by فاطمه رجبی - Reviews, Discussion …

سلمان نوشته:

ظاهرآ این پا نویس ها باز بینی نمیشوند برای همین جفنگیاتی که از دو سه سال پیش نوشته شده همچنان روی این صفحه وجود دارند

فرزانه نوشته:

(صد ساله) درست است نه ( یک ساله) همانطور که ضرب المثل معروف یک شبه ره صد ساله رفتن رایج است.

صفا سراج نوشته:

بنده کوچک نیز با آقا جواد هم آوا و هم دیدگاه هستیم. در بیت ۴، به گواه عقلی و نقلی، دو اشتباه در خور سنجش و بررسی است:
۱) “طی زمان ببین و مکان….” بجای “طی مکان ببین و زمان” - به این معنا که در اندک زمانی که طی میشود، مکان (سطح و جایگاه و رتبه) در سلوک فزونی میگرد. “مکان”، “طی” نمیشود. بلکه این “زمان” است که “طی” میشود. “مسافت” طی میشود نه “مکان”. “مکان” رابطه متناسبتری با سلوک دارد تا با “طی” شد.
۲) کاین طفل یک شبه ره یک ساله میرود” به قرینه عروض مشمول “سکته” است و “واج آرایی” را مخدوش می نماید. “سلوک” و “صد ساله” دارای صنعت واج آرایی هستند.

فرامرز غفاری نوشته:

سلام
آنچه در غزل :
ساقی حدیث شمع و گل و لإله میرود …
وین کار با ثالثه غسال میرود
سالهاست بخاطر یک تفسیر بی پایه و مشکوک به غلط تفسیر شده و عبارت “ثلاثه غسأله” را به تعبیر صاحب فرهنگ لغتی (بدون أوردن نمونه ای مشابه و فقط به استناد همین غزل ) “سه جام شراب در سحرگاه برای شستشوی میگساری شب قبل ” معنی کرده اند. به دلائل زیر این تفسیر نادرست است در هیچ حدیثی ( سخنی از پیامبر) به شمع و گل و لإله و … اشاره نشده که خواجه شیراز حافظ قران بدان رجوع کند و ثالثه غسأله نیز همینطور
علاقمندم اگر مرجعی برای این تفسیر یا معنی ” ثالثه غساله” دارید اعلام کنید وگرنه این اصطلاح مربوط میشود به سه کأسه یا سطل أب که در گذشته برای تطهیر تن بعد از نزدیکی جنسی ( غسل ترتیبی ) و قبل از اقامه نماز بکار میرفته منظور در شعر، شب زفاف و عشق ورزی است و اینکه نهایتابعد از مقاربت با نو عروس چمن که حد حسن یافته (به صنعت و وأسطه گری دلاله)، با سه سلطل أب پاک میتوان خود را شست و پاک شد و در مورد استفاده از ثالثه= سه و غسأله = شوینده و نحوه انجام این عمل حدیث هست

mehr نوشته:

آقای فرامرز غفاری
درود بر شما
به نظر من بی پایه و مشکوک خواندن نظرات دیگران را یک کمی تقلیل بدهید به شاید صحیح باشد ولی جنابعالی نظر دیگری دارید
ابتدا عرص کنم که حدیث به معنای تنها نقل از پیامبر نیست که هر نقلی را حدیث گفتن خطا نیست
شیعیان نیز حدیث کسا دارند
و اما اینکه مرجعی یا تفسیری یا نمونه ای بر عبارت “ثلاثه غسأله” خواسته
بودید چشم میآورم ضمن اینکه این مثال شما در مورد آمیزش جنسی درین غزل معنا پیدا نمیکند
معنای این عبارت را اعراب ازیونانیان گرفته اندکه عقیده داشتندشراب انگوری پس از صرف غذا باعث بهتر شدن گوارش میشود و همچنین موجب شادابی
حافظ این معنا را از اعراب گرفته
شرب النبیذ علی الطعام ثلاثهٌ فیـها الشّـفـاء و صِـحَّه الابدان
بسیاری از شعرای ما نیز چنین معنایی را بکار برده اند
سنایی: ساقیا دل شد پر از تیمار ، پر کن جام را
بر کف مانه سه باده گردش اجرام را
اسدی : زگیـتی بدین در پناهد همی
سـه جـام مـی لـعل خـواهـد همی
جم اندیشه از دل فراموش کرد
سه جام می از پیش نان نوش کرد
امیر معزی : می سه گانه باید اندر دست ما
کز سه گانی سکر ما گردد تمام
خاقانی : یک دکانی فقاع اگر یابم بـدل
شـرب سـه گـانه یـی بخورم
معتقد بودند این سه باده در صبحگاهان ششتشو میدهد
اولین جام شراب تشنگی و خماری را زایل میکرده دومی در هضم مؤثر بوده و سومی شادی اوربوده است

بادرودی دوباره
مهری

ناشناس نوشته:

گویند بازرگانی برای سه دخترش یا سه دختر پادشاهی شعری از خاجه طلب کرده تا به هن ببرد

مشارکت در تهیه کتاب برای دانش‌آموزان مدارس محروم استان بوشهر