گنجور

غزل شمارهٔ ۱۲۷

 
حافظ
حافظ » غزلیات
 

روشنی طلعت تو ماه ندارد

پیش تو گل رونق گیاه ندارد

گوشه ابروی توست منزل جانم

خوشتر از این گوشه پادشاه ندارد

تا چه کند با رخ تو دود دل من

آینه دانی که تاب آه ندارد

شوخی نرگس نگر که پیش تو بشکفت

چشم دریده ادب نگاه ندارد

دیدم و آن چشم دل سیه که تو داری

جانب هیچ آشنا نگاه ندارد

رطل گرانم ده ای مرید خرابات

شادی شیخی که خانقاه ندارد

خون خور و خامش نشین که آن دل نازک

طاقت فریاد دادخواه ندارد

گو برو و آستین به خون جگر شوی

هر که در این آستانه راه ندارد

نی من تنها کشم تطاول زلفت

کیست که او داغ آن سیاه ندارد

حافظ اگر سجده تو کرد مکن عیب

کافر عشق ای صنم گناه ندارد

 

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفتعلن فاعلات مفتعلن فع (منسرح مثمن مطوی منحور) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

حمیدرضا نوشته:

«دیدم و» آن چشم دل سیه که تو داری
جانب هیچ آشنا نگاه ندارد

در حواشی دیوان حافظ ذیل «دیدم و» چنین آمده:
دیدم و: دیدم + و ، این ترکیب که ظاهراً معنی «حاصل» و «نتیجه» می‏دهد در دیوان خواجه چند بار تکرار شده، مرحوم غنی نیز به این نکته پی برده و یادآور شده که خواجه در چندین غزل آن را به کار برده است (ق غ - ۱۱۵ و ۱۱۹).
—-
نمونه‏ی دیگر:
دفتر دانش ما جمله بشویید به می
که فلک «دیدم و» در قصد دل دانا بود

ُ نوشته:

موضوع : دیدم و
همین واژه در بعضی از نسخه ها متفاوت است:
نسخه ی ستایشگر: دیدم آن
نسخه ی فرهاد: دیده ام آن
نسخه ی انجوی: دیده ام آن

ظاهرا این تغییرات و تصرفات از طرف مصححان و نساخان انجام گرفته است.

خسرو یاوری نوشته:

سلام : ۱- ابیات چهارم و پنجم دارای قافیه تکراری هستند و لذا اشتباه است . البته در برخی چاپ ها بیت چارم وجود ندارد. از جمله کتاب نسخه ی قزوینی
با تشکر

امیر نوشته:

با سلام
نگاه داشتن به دو معنی مختلف استفاده شده است
یکی نگاه کردن و دیگری نگهداری کردن لذا شاید بی اشکال باشد

چنگیز گهرویی نوشته:

در بیت ششم این غزل .رطل گرانم ده ای پیر خرابات …شادی شیخی که خانقاه ندارد :در مصرع اول با وجود کلمه مرید به معنای دوستدار و ارادتمند اولا این مصرع در خواندن روانی و خوانایی سایر ابیات را ندارد ودوما به لحاظ معنایی گرفتن رطل گران از دوستدار و خواهان خرابات دودور از ذهن و غریب به نظر میرسد به نظر :اگر کلمه مرید با پیر جایگزین گردد هم به لحاظ وزنی و روان بودن بیت در خواندن و هم به لحاظ معنایی درست تر میباشد ظاهرا و تحقیقا به نظر حقیر رطل گران را از پیر خرابات میگیرند:رطل گرانم ده ای پیر خرابات … شادی شیخی که خانقاه ندارد

بابک نوشته:

سلام
منظور از “دود دل من” در مصراع
تا چه کند با رخ تو دود دل من
چیست؟

تردید نوشته:

ساقی اگر شرب ناب به ما رساند
لطف و کرم بی حساب به ما رساند

در پس هر گفتگو زآینه ی چشم
بانگ هزاران عتاب به ما رساند

جمله حسد می برند بر لب لعلش
تا که دو لب را چو آب به ما رساند

بوسه و پیمانه را از سر صدقش
بهر دو کار ثواب به ما رساند

بنده ی آن درگهم کز در بخشش
عفو به رسم عقاب به ما رساند

سهیل قاسمی نوشته:

جانب هیچ آشنا نگاه ندارد:
۱-طرفداری (جانبداری) هیچ آشنا ئی را نمی کند.
۲- به سویِ (جانبِ) هیچ آشنا ئی نگاه نمی کند.
۳- نگاه اش را از هیچ آشنا یی دریغ نمی کند. (به همه نگاه می کند!) خودم دیدم! آن چشم دل سیه (۱- مردمک، ۲- سنگدل) تو، از نگاه کردن به هیچ آشنایی دریغ نکرد و به همه نگاه کرد!

رطل ِ گران ام دِه ای مرید ِ خرابات
شادی شیخی که خانقاه ندارد

شادی شیخی که … در اصطلاح امروز: به سلامتی یِ شیخی که…

کانال رسمی گنجور در تلگرام