گنجور

غزل شمارهٔ ۵۶۳

 
بیدل دهلوی
بیدل دهلوی » غزلیات
 

دل را ز نگه دام هوس بر سر راه است

در مزرع غم ریشهٔ این دانه نگاه است

بی‌درد نجوشد نفس از سینهٔ عاش

موجی ‌که !ززن بحر دمد شعلهٔ آه است

این دشت زیارتکده منظره‌ کیست

تا ذره همان دیده امید به راه است

غیر از دل آشفته به عالم نتوان یافت

این بزم مگر حلقهٔ آن زلف سیاه است

از صفحهٔ دل نقش ‌کدورت نتوان شست

گردون به حقیقت ‌گره تار نگاه است

بر اهل هوس ظلم بود باده پرستی

عمری‌ست کلف جوهر آیینهٔ ماه است

تنگ است به رباب نظر وسعت امکان

این بیخبران را لب ساغر لب چاه است

این عقل ‌که دارد سر پر نخوت شاهان

شمعی‌ست که افسرده ‌فانوس کلاه است

مشکل‌ که شود وحشی ما رام تعلق

در خانهٔ دل نیز نقس مرده راه است

درکیش حیاپیشگی ا‌م شوخی اظهار

هرچند درآیینهٔ خویش است نگاه است

بی‌عشق محال ست بود رونق هستی

بی‌جلوهٔ خورشید جهان نامه سیاه است

داغم اگر از دود کشد شعلهٔ آهی

چشمی‌ست‌ که بر روی‌ کسی‌ گرم ‌نگاه است

آیینه‌ام و طاقت دیدار ندارم

این باده ندانم چقدر حوصله‌ خواه است

بیدل نکندشعبهٔ جان جلوه به چشمش

تا گرد جسد آینه‌دار سر راه است

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن (هزج مثمن اخرب مکفوف محذوف) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: بیدل نشر نگاه | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

داکتر ق. مصلح بدخشانی نوشته:

با عرض درود و سپاس، در ین غزل بعضی کلمات قابل تصحیح می باشد، به قرار زیر:
در آخر مصراع اول بیت دوم، حرف “ق” از چاپ بازمانده است، که منظور کلمه ی عاشق است، همچنان در مصراع دوم همین بیت به جای (!ززن)، (ازین) درست است.
بی‌ درد نجوشد نفس از سینهٔ عاشق
موجی ‌که ازین بحر دمد شعلهٔ آه است
در مصراع اول بیت هفتم به جای رباب، ارباب درست است.
تنگ است به ارباب نظر وسعت امکان
این بیخبران را لب ساغر لب چاه است
در مصراع اول بیت یازدهم به جای محال ست، محال است درست است.
بی‌عشق محال است بود رونق هستی
بی‌جلوهٔ خورشید جهان نامه سیاه است
و در مصراع اول مقطع غزل به جای کلمه ی شعبه، کلمه ی کعبه و به جای کلمه ی چشمش، کلمه ی چشمت درست است.
بیدل نکند کعبهٔ جان جلوه به چشمت
تا گرد جسد آینه‌ دار سر راه است

محمد طاها کوشان نوشته:

تنگ است به رباب نظر وسعت امکان
تنگ است به ارباب نظر- وسعت امکان

کانال رسمی گنجور در تلگرام