گنجور

غزل شمارهٔ ۲۲۵۱

 
بیدل دهلوی
بیدل دهلوی » غزلیات
 

دوری بزمت در غم‌ و شادی ‌گر کند این می قسمت جامم

صبح نخندد بر رخ روزم‌، شمع نگرید بر سر شامم

صورت و معنی هیچ نبودن‌، چند زند پروبال نمودن

همچو عرق به جبین تحیر، نقش نگین شد داغ ز نامم

غنچه هم آخراز می رنگش‌، شیشهٔ طاقت خورد به سنگش

دل ز چه شور جنون بفروشد، بوی خیال تو داشت مشامم

نامهٔ من‌که پیش تو خواند، قصهٔ من‌که به عرض رساند

گر جگرم به صد آه تپیدن‌، تا به لبم نرسید پیامم

در نظرم نه رهیست نه منزل‌، می‌گذرم به تردد باطل

شمع صفت ز طبیعت غافل‌، سر به هوا ته پاست خرامم

پستی طالع خفته به ذلت گشت حصارم ز آفت شهرت

پنبه ز گوش تمیز نگیرد گر همه افتد طشت ز بامم

داغ تظلم و شکوه نبودم‌، بیهده دفتر ناله گشودم

کرد دماغ زمانه مشوش دود ندامت هیزم خامم

چون نفس پر و بال گشایی‌، سوخت در آتش سعی رهایی

ریشهٔ کشت تعلق جسمم از دل دانه دمیدن دامم

گر بتپد پی جمع رسایل‌، ور بزند در کسب فضایل

نیست کسی چو طبیعت بیدل باب تأمل فهم کلامم

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | منبع اولیه: بیدل نشر نگاه | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

فرّخ نوشته:

از بیت چهارم بطور اشتباه در تمامی ابیات مصرع دوم مرقوم، مربوط به بیت بعدی‌ست و شعر بهم ریخته است، لطفا از بیت چهارم به بعد اینگونه اصلاح شود:

نامه‌ی من که پیش تو خواند؟ قصه‌ی من که بعرض رساند؟
گر جگرم بصد آه طپیدن، تا بلبم نرسید پیامم
در نظرم نه رهیست نه منزل، می‌گذرم به تردد باطل
شمع‌صفت ز طبیعت غافل، سربه‌هوا ته پاست خرامم
پستی طالع خفته‌به‌ذلت، گشت حصارم از آفت شهرت
پنبه ز گوش تمیز نگیرد، گر همه افتد طشت ز بامم
داغ تظلم و شکوه نبودم، بیهده دفتر ناله کشودم
کرد دماغ زمانه مشوش، دود ندامت هیزم خامم
چون نفس پر و بال‌گشائی، سوخت در آتش سعی رهائی
ریشه گشت تعلق جسمم، از دل دانه دمیدن دامم
گر بطپد بی جمع رسائل، ور بزند درکسب فضائل
نیست کسی چون طبیعت (بیدل) باب تأمل فهم کلامم

منبع: نوسخن
http://www.nosokhan.com/Library/Topic/06W3

البته در نوسخن مصراع اول بیت آخر “و ریزند درکسب فضائل” که بنظرم “ور بزند در کسب فضایل” شما درست مینماید.
سپاس.

کانال رسمی گنجور در تلگرام