گنجور

غزل شمارهٔ ۱۱

 
بیدل دهلوی
بیدل دهلوی » غزلیات
 

به دعوت هم‌کسی راکس نمی‌گوید بیا اینجا

صدای نان شکستن‌گشت بانگ آسیا اینجا

اگربااین نگوبیهاست خوان جود سرپوشش

ز وضع تاج برکشکول می‌گریدگدا اینجا

فلک در خاک پنهان‌کرد یکسر صورت آدم

مصورگرده‌ای می‌خواهد از مردم گیا اینجا

عیار ربط الفت دیگر از یاران‌که می‌گیرد

سر وگردن چوجام وشیشه است ازهم جدا اینجا

جهان نامنفعل‌گل‌کرد، اثر هم موقعی دارد

عرق‌واری به روی‌کس نمی‌شاشد حیا اینجا

ز بی‌مغزی شکوه سلطنت شد ننگ‌کناسی

به‌جای استخوان‌گه خورده می‌ گردد هما اینجا

که می‌آرد‌ پیام دوستان رفته زین محفل

مگر از نقش پایی بشنویم آواز پا اینجا

غبار صبح دیدی شرم‌دار ز سیر این‌گلشن

ز عبرت خاک بر سرکرده می‌آید هوا اینجا

اگر در طبع غیرت ننگ اظهار غرض باشد

کف پا کند سرکوبی دست دعا اینجا

طرب عمری‌ست با سازکدورت برنمی‌آبد

سیاهی پیشتاز افتاد ز رنگ حنا اینجا

روم درکنج تنهایی زمانی واکشم بیدل

که‌از دلهای پر در بزم‌صحبت نیست جا اینجا

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | وزن: مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن مفاعیلن (هزج مثمن سالم) | شعرهای مشابه (وزن و قافیه) | منبع اولیه: بیدل نشر نگاه | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

بهنام نوشته:

با سلام ضمن عرض تبریک سال نو و زحماتی که در راستای تکمیل هر چه بیش تر و بیش تر این وب سایتی که یاد آور قسم عظیمی از پیشینه ی کلامی،فلسفی؛فرهنگی؛ذوقی و ادبی ماست تلاش می کنید
بنده بر اوزان عروضی به صورت تجربی واقف بوده و اگر بیتی دارای اشکال وزنی باشد درک می کنم
در مصرع اول بیت هشتم برای خوانش منطبق با عروض ابیات قبل باید حرف “س” واژه ی سیر را مشدد خواند
نظر این جانب بر این است که با ویرایش حرف “ز” به “از” این مصراع تصحیح خواهد شد
همین قصه هم برای مصرع دوم بیت ۱۰ اتفاق افتاده است که البته احتمال می دهم اشکال وزنی محسوب نشود
ولی زیبا ترست که به جای “ز” ؛ “از” آورده شود
مصرع ثانی بیت نهم نیز خالی از عیب نیست برای انطباق با وزن عروضی دیگر ابیات این غزل لازم است پیش از لفظ “دست” و پس از فعل “سر کوبی” هجایی باشد.
با سپاس

مهدی گلپایگانی نوشته:

بیت ۹ به نظر کف پایی کند….یا کف پا میکند باشد

هاشم رنجبریان نوشته:

درود
با توجه به کتاب غزلیات بیدل ، محمد خسته و خلیل الخلیلی،ویرایش نامجو،۱۳۸۶،چاپ اول،انتشارات سنایی،جلد اول،ص۳۱….غزل کاملا از نظر وزن صحیح می باشد و در اینجا اشتباه تایپی صورت گرفته است

عبدالغفار نوشته:

در نسخهٔ مطبعهٔ حروفی ماشینخانهٔ دارالسلطنهٔ کابل از سال ۱۳۳۴ ابیا ت هشتم و دهم چنین درج شده اند :
غبار صبح دیدی شرم دار از سیر این گلشن
ز عبرت خاک بر سر کرده می آید هوا اینجا
و
طرب عمریست باساز کدورت بر نمی آید
سیاهی پیش تاز افتاد از رنگ حنا اینجا

داکتر ق. مصلح بدخشانی نوشته:

غبار صبح دیدی شرم‌ دار از سیر این‌ گلشن
ز عبرت خاک بر سر کرده می‌ آید هوا اینجا

اگر در طبع غیرت ننگ اظهار غرض باشد
کف پا می کند سرکوبی دست دعا اینجا

طرب عمری‌ست با ساز کدورت برنمی‌آبد
سیاهی پیشتاز افتاد از رنگ حنا اینجا

کانال رسمی گنجور در تلگرام