گنجور

غزل در بیان مذهب نوخاستگان

 
ملک‌الشعرای بهار
ملک‌الشعرای بهار » منظومه‌ها » کارنامهٔ زندان
 

مرد باید که دل دژم نکند

زندگی‌صرف‌رنج وغم نکند

از کم و کیف کارهای جهان

یکسر مو زکیف کم نکند

در ره نفع خود کند خدمت

خدمت خلق یک قلم نکند

ور قسم خورد و توبه کرد ز می

تکیه برتوبه وقسم نکند

گر ستم کرد برکسی، چه زیان

برخود وعشق خود ستم نکند

جز به پیش صراحی و ساقی

پیش کس‌پشت خویش خم نکند

زندکی‌حرب‌ و حرب ‌هم خدعه‌است

مرد دانا ز خدعه رم نکند

حرف جزء هواست‌، مرد قوی

اعتنائی به مدح و ذم نکند

خلق گر کند نیم و نیم غنم

گرگ دلسوزی از غنم نکند

وقت راز و نیاز، قبلهٔ خویش

جزیکی نازنین صنم نکند

تا توان بود خوش‌، جفا نکشد

تا توان گفت لا، نعم نکند

جز به شکرلبان درم ندهد

جز به مه‌طلعتان کرم نکند

با رفیقی کزو امیدی نیست

نه رفاقت که یاد هم نکند

عقلاگفته‌اند پیش از ما

نم شود هرکسی که نم نکند

آن سفرکرده چون ز راه رسید

قصهٔ او به سمع شاه رسید

چند جاسوسش از پس افکندند

بیدرنگش به محبس افکندند

پس شش مه سؤال و استنطاق

نیمه‌جان‌، نیمه کور و نیمه‌چلاق

آخر کارش به ضرب وشتم کشید

پس به دیوانسرای حرب کشید

شد به دیوان حرب مظلمه‌اش

کرد آن محکمه محاکمه‌اش

چون نبد مدرکی جزآن مکتوب

اختر هستیش نکرد غروب

لیک شد خلع از شئون نظام

بعدازآن‌حبس‌شدسه‌سال تمام

چون به محبس نشست بیچاره

گشت جویا ز جفت آواره

داد پیغام تا مگر یارش

آید آنجا ز بهر دیدارش

رهن بنهد ز خانه اسبابی

بهر او نانی آرد و آبی

رفت مردی و ماجرا پرسید

خانه را از نگار خالی دید

گشت لختی از این‌ور و آن‌ور

کرد پرسش از این در و آن در

عاقبت قصه را بدست آورد

بهر بیچاره سر شکست آورد

مرد باور نکرد مطلب را

وان حکایات نامرتب را

بستن را چنین تسلی داد

وین‌چنین نزد خویش فتوی داد

کاین سخن‌ها همه گزاف بود

کاهل ازکارها معاف بود

یا نرفت از پی رسالت من

یا ندادند رخصت رفتن

خفت بر ژنده بالش و بستر

ساخت با نان وآش قصرقجر

با دو بار کلیک بر روی هر واژه می‌توانید معنای آن را در لغت‌نامهٔ دهخدا جستجو کنید.

شماره‌گذاری ابیات | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

برای معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است اینجا کلیک کنید.

حاشیه‌ها

تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.

کانال رسمی گنجور در تلگرام