تصنیف مرغ سحر
مرغ سحر ناله سر کن
داغ مرا تازهتر کن
زآه شرربار این قفس را
برشکن و زیر و زبر کن
بلبل پربسته! ز کنج قفس درآ
نغمهی آزادی نوع بشر سرا
وز نفسی عرصهی این خاک توده را
پر شرر کن
ظلم ظالم، جور صیاد
آشیانم داده بر باد
ای خدا! ای فلک! ای طبیعت!
شام تاریک ما را سحر کن
نوبهار است، گل به بار است
ابر چشمم ژالهبار است
این قفس چون دلم تنگ و تار است
شعله فکن در قفس، ای آه آتشین!
دست طبیعت! گل عمر مرا مچین
جانب عاشق، نگه ای تازه گل! از این
بیشتر کن
مرغ بیدل! شرح هجران مختصر، مختصر، مختصر کن
عمر حقیقت به سر شد
عهد و وفا پیسپر شد
نالهی عاشق، ناز معشوق
هر دو دروغ و بیاثر شد
راستی و مهر و محبت فسانه شد
قول و شرافت همگی از میانه شد
از پی دزدی وطن و دین بهانه شد
دیده تر شد
ظلم مالک، جور ارباب
زارع از غم گشته بیتاب
ساغر اغنیا پر می ناب
جام ما پر ز خون جگر شد
ای دل تنگ! ناله سر کن
از قویدستان حذر کن
از مساوات صرفنظر کن
ساقی گلچهره! بده آب آتشین
پردهی دلکش بزن، ای یار دلنشین!
ناله برآر از قفس، ای بلبل حزین!
کز غم تو، سینهی من پرشرر شد
کز غم تو سینهی من پرشرر، پرشرر، پرشرر شد



با دو بار کلیک بر روی هر واژه میتوانید معنای آن را در لغتنامهی دهخدا جستجو کنید.
شمارهگذاری ابیات
حاشیهها
تا به حال ۵ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. برای نوشتن حاشیه اینجا کلیک کنید.
توری مستوفی نوشته:
سروران گرامی! متاسفانه در شعر مرغ سحر شادروان بهار یک اشتباه بزرگ شده است و آن در آنجائی است که عوض خاک تیره به غلط توده نوشته شده و این مسایل سیاسی را تداعی میکند با توجه به اینکه این عمل غیر ار دستبردجیز دیگر نیست. با ارج به زحمات شما
حمیدرضا نوشته:
@توری مستوفی:
با تشکر از شما، در صورتی که نظر شما مستند به نسخه چاپی است بفرمایید تا تصحیح صورت گیرد. در هر صورت نظرتان به صورت حاشیه خواننده را در جریان تحریف احتمالی قرار میدهد.
kayvan shokoofan نوشته:
Dar beyete nakhost, “sahar” “sarah” neveshte shode
Ba sepaas
پاسخ: با تشکر از شما، تصحیح شد.
محمد نوشته:
بسیار عالی بود.
۱-اصلاً نمی دانستم این تصنیف در دوبند سروده شده است. البته بند اول، (شاید به دلیل حس نوستالژیک من)، قویتر به نظر میرسد.
۲-مایه های قابل سانسور در بند دوم (از پی دزدی وطن و دین بهانه شد) شاید دلیلی بر مهجور ماندن این قسمت از تصنیف باشد.
۳-آیا کسی از آوازخوانان بند دوم را هم خوانده است؟ آنچه من از قمر، هنگامه اخوان و شجریان شنیده ام، منحصر به بند اول بوده است. اگر کسی پاسخ این سؤال را می داند، لطفاً بر حاشیه من حاشیه بنویسد. عزتتان مستدام.
آوا نوشته:
اگر شما به سایت خانم گیسو شاکری مراجعه کنید . ایشان بند دوم شعر بهار را خوانده اند و در یوتوب هم موجود استwww.gissoo.com
ضمنن در وبلاگ ایشان مصاحبه ای مفصل در مورد این شعر وجود دارد.www.gissooshakeri.blogfa.com